(Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 23)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28.03.2000 tarih ve 1999/371 - 2000/116 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılardan Orkun Ulusl.Nak.Ltd.Şti. ve Başak Sigorta AŞ. vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12.12.2000 günde davacı avukatı Gülnur Akıncı ile davalı Başak Sigorta AŞ. avukatı Turan Taşkıran gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ömer Özdemir tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat rizikolarına karşı sigortalı ve davalıların taşınması işini üstlendiği, davalı sigorta şirketine ayrıca mali mesuliyet sigortasıyla sigortalanan emtianın, tümünün yandığından alıcısına teslim edilemediğini ileri sürerek, sigortalısına ödenen tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Abdullah, yanıt vermemiştir.
Davalı Başak Sigorta AŞ. vekili, müvekkilinin sigortalısı Orkun Ltd.Şti.nin taşıyıcı olmaması nedeniyle, sigortacısına da husumet yöneltilemeyeceğini, sorumluluğun poliçe limitiyle sınırlı ve muafiyet öngördüğünü savunmuştur.
Diğer davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın TTK. nun 787/1 nci maddesi uyarınca davalı Orkun Ltd.Şti.ne hasredildiği, davalının taşımayı üstlendiği emtianın taşıyıcının kusurundan meydana gelmeyen bir nedenden olduğu kanıtlanmayacak şekilde araç ile birlikte yanarak hasarlandığı, CMR nin 23 ncü maddesinde belirtildiği üzere zararın hüküm tarihindeki SDR kuru üzerinden kg. başına 8.33 SDR hesap birimi gereğince 787.629.- lira kurundan hesaplandığında 3.122.80 kg. yükün, talepten fazla zarara tekabül ettiği gerekçeyle davalı Militzer firması yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı Abdullah Ayan yönünden davanın reddine, diğer davalılar Orkun Ltd.Şti. ve Başak Sigorta AŞ. yönünden davanın kısmen kabulüyle 20.140.356.586.- lira'nın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davalı Orkun Uluslararası Nak.İhr.Tic.Ltd.Şti. vekili ile Başak Sigorta AŞ. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı Başak Sigorta AŞ.nin talep ettiği muafiyet miktarı, belirtilen zarar ile dava dilekçesinde talep edilen miktar arasındaki farkın içinde kalmış bulunmasına göre davalı Başak Sigorta AŞ.nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddiyle, kararın 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar Başak Sigorta AŞ. ve Orkun Uluslararası Nakliyat Ltd.Şti. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- CMR Konvansiyonu'nun buna ek 05.07.1978 tarihli protokol ile değiştirilen 23 ncü maddeye eklenen 7 nci paragrafıyla Bu sözleşmede belirtilen hesap birimi, Uluslararası Para Fonu'nca tarif edildiği gibi, Özel Çekme Hakkı (SDR) dir. Bu anlaşmanın 3 sayılı fıkrada belirtilen meblağı, olayla ilgilenen mahkemenin bulunduğu Devletin parasına, karar tarihinde veya taraflar arasında mutabık kalınan tarihte cari kur değeri üzerinden tahsil edileceği öngörülmüştür. Böylece, davacı zararının, taşıyıcının sorumluluğu açısından zaman içinde düşük kalmaması ve günün şartlarına göre değerini koruması amaçlanmıştır. Davacı zararı da bu ilke uyarınca hüküm tarihindeki SDR birimi esas alınıp, Türk Lirası karşılığı rayiç değeri belirlenmek suretiyle hesaplanmış bulunmasına göre, faizin başlangıcını, artık geriye doğru taşınmasını gerektirmeyeceğinden, temerrüt faizinin de hüküm tarihinden itibaren yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle Başak Sigorta AŞ.nin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalılar Başak Sigorta AŞ. ve Orkun Uluslararası Nak.Ltd.Şti. yararına BOZULMASINA, 100.000.000.- lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak Başak Sigorta AŞ.ne verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.12.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy