(743 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Erzurum 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 27.4.2000 tarih ve 1998/5-2000/329 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 29.6.1992-17.3.1997 tarihleri arasında davalı kooperatif başkanlığında bulunduğunu, kooperatif için yapılan harcamalar nedeniyle müvekkilinin senet verdiğini ve bazı ödemelerde bulunduğunu, müvekkiline huzur hakkı ödenmediğini ileri sürerek şimdilik 1.000.000.000 liranın 15.2.1997 tarihinden itibaren reeskont oranında faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının başkanlık yaptığı dönemde konutları ve hatta bodrum katları birden fazla kimseye satması ve kooperatifi zarara uğratması nedeniyle 15.2.1997 tarihli genel kurulda azledildiğini, davacının bir alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiş, karşı dava ile de, Ocak-Şubat 1997 aylarına ait aidatları toplayan davacının (karşı davalının) bu paraları kooperatif hesaplarına intikal ettirmediğini belirterek şimdilik 2.170.000.000 liranın 15.2.1995 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davacı (karşı davalıdan) tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yasalara göre zorunlu olarak tutulması gereken defterlerin halen yönetimde bulunan davalı tarafta olması gerektiği, her ne kadar defterlerin olmadığı bildirilmiş ise de; davalı tarafın yönetimi devraldığı tarihte resmi mercilere defterlerin önceki yönetim tarafından kendilerine verilmediği hususunda herhangi bir işlem yapmadığı, bu nedenle defter ve kayıtların davalıda olması gerektiği davalı tarafın defter ve kayıtları ibraz etmekten imtina ettiği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile 1.000.000.000 liranın 15.2.1997 tarihinden itibaren reeskont oranında faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, karşı davanın reddine karar verilmiştir.
1- Davacı, yönetim kurulu başkanlığı yaptığı dönemde davalı kooperatif adına şahsen yaptığını iddia ettiği harcamaların tahsilini istemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği gereği davacı tarafından yapıldığı iddia olunan harcamaların kooperatif kayıtlarına intikal edip etmediğinin tespiti açısından davalı kooperatife ait ticari defterlerinin uzman bilirkişi marifetiyle incelenmesi gerekmektedir. Kooperatif yönetim kurulundan ayrılan davacının kooperatif defterlerini davalı kooperatife teslim ettiğine dair dava dosyasında bir kanıt bulunmamaktadır. Davacının davalı kooperatif yönetim kurulu başkanlığı yaptığı dönemin arkasından çıkan işbu uyuşmazlığın niteliği gereği, defterlerin davalı kooperatife teslim edildiğinin davacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Ayrıca kooperatiften sadır olmayan adi yazılı belgelere dayanarak alacağın varlığını kanıtlamak da mümkün bulunmamaktadır. Mahkemece; ticari defterlerin davalı kooperatife teslim edildiğine dair kanıtlarını sunması için davacıya süre verilmesi, davacının iddia ettiği alacağın defterlerde kayıtlı olup olmadığı ve kayıtlı olması halinde dahi bu alacağını geçerli diğer kanıtlarla desteklenip desteklenmediğinin uzman kişiden alınacak bilirkişi raporu ile belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın kabulü doğru değildir.
2- Öte yandan; Davalı kooperatif süresinde açtığı karşı davada, karşı davalı yönetim kurulu başkanının 1997 Ocak ve Şubat aylarında ortaklardan topladığı aidatları kooperatife intikal ettirilmediğini ileri sürerek, şimdilik 2.170.000.000 TL. nın faiziyle birlikte karşı davalıdan tahsilini istemiştir. Karşı davalı vekili 21.04.1998 tarihli dilekçesinde, 1997 Ocak ve Şubat aylarında toplanan aidatların, 1996 yılı bilançosunda gösterilmeyen ve fakat kooperatiften alacaklı olan Vedat Deniz'e ödendiğini beyan etmiştir. 1997 Ocak ve Şubat aidatlarını aldığını kabul eden karşı davalının, bu paraları kooperatif borcuna karşılık verildiğinin de (1) numaralı bentte açıklanan biçimde karşı davalı tarafından kanıtlanması gerekirken, yazılı gerekçe ile karşı davanın reddi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı (karşı davacı) vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı (karşı davacı) kooperatif yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.11.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy