(CMR m. 9, 23) (6762 S. K. m. 1301)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce görülerek verilen 29.09.1999 tarih ve 1999/333 - 905 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı şirket vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı 13 adet örme makinesinin davalı şirkete ait araçla İtalya-İstanbul arasında taşınırken makinelerden birinin hasarlandığını, müvekkilince sigortalısına 14.10.1998 tarihinde 5.993.750.070 - TL ödendiğini ileri sürerek bu miktarı ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı taşıyıcının hamile senedine CMR konvansiyonun 9/2 maddesi uyarınca çekince koymadığı, dolayısıyla alıcısına teslime kadar meydana gelen hasar ve ziyadan sorumlu olduğu makinenin tam hasara uğradığı 17/2 maddesi uyarınca önlenmesine olanak bulunmayan bir nedenden hasarın meydana geldiğini de davalının kanıtlayamadığı, davalının 23. maddesi uyarınca tam ziya halinde emtianın brüt kg üzerinden bilirkişi rapor tarihindeki SDR kuru üzerinden yapılan hesaba göre 32.457.000.000 - TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacının ödediği miktarın bu miktarın içinde kaldığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, 5.993.750.070 TL' nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.
2- Dava, davacı sigortanın, nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtiaların taşıyıcısı olan davalı aleyhine TTK'nın 1301. maddesi uyarınca açtığı rücu davasıdır.
Taşıma İtalya - İstanbul arası yapıldığından olaya CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup, Konvansiyonun 23/3. maddesi uyarınca tazminat, hasarlı olan emtianın brüt ağırlığının beher kilogramı için 8.33 hesap birimini geçemez.
Taşınan 13 adet makineden sadece birinin tam hasar gördüğü hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bilirkişi raporunda, 13 adet emtianın toplam brüt ağırlığı olan 6.500 kg esas alınarak, 8.33 SDK birimi ile rapor tarihindeki kur üzerinden hesap yapılmış, toplam 32.487.000.000 TL hasar meydana geldiği bildirilmiştir. Oysa emtialardan birinin ağırlığı 500 kg olup, buna göre 2.490.000.000 TL hasar oluşmuştur.
Bu durumda mahkemece, CMR uyarınca tazminatın üst sınırını ifade eden 2.499.000.000 TL tazminata hükmedilmek gerekirken, bilirkişinin hesapladığı miktarın içinde kaldığı gerekçesiyle talebin 5.993.750.070 TL. olarak hüküm altına alınarak üst sınırın aşılması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte gösterilen nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı şirket yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.03.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy