(1163 S. K. m. 16, 27)
Taraflar arasında görülen davada Niğde Asliye 1.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 04.07.2000 tarih ve 1998/317 - 2000/299 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Verda Çiçekli tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ortağı bulunduğu davalı kooperatifin müvekkilini 1994 tarihinde ortaklıktan çıkardığını, verilen çıkarma kararının iptal edildiğini, bunun üzerine davalı kooperatifin müvekkiline gönderdiği ihtarnamede anapara ve gecikme faizi toplamı olarak 2.481.750.000.-TL.nı 30 günlük sürede ödemediği takdirde ortaklıktan çıkaracağını ihtar ettiğini ileri sürerek, müvekkilinin belirtilen meblağla borçlu bulunmadığının tespiti ile muarazanın önlenmesini talep etmiş, birleştirilen dosyada davacı vekili, müvekkilinin akçalı yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle ortaklıktan çıkarıldığını, oysa kooperatife borcu bulunmadığını ileri sürerek, 14.09.1998 tarihli çıkarma kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, her iki davanın yerinde olmadığını savunarak, redlerini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davacı ortağın hak ve yükümlülükleri çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceği ve davacının anapara ile gecikme faizi borcundan ihraç kararı kesinleşinceye kadar sorumlu olduğundan asıl davanın reddi gerektiği, davalı kooperatifin davacı hakkındaki ihraç kararı iptali edildikten sonra ihtarname göndererek anapara ve faiz olmak üzere 2.481.750.000.-TL talep ettiği, davacının anapara olan 538.000.000.-TL.nı davalı hesabına yatırdığı ve akabinde bu davayı açtığı halde, davalının davacıyı ihraç etmesinin önceki mahkeme kararına karşı bir diretme niteliğinde olduğu gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulü, 14.09.1998 tarihli çıkarma kararının iptaline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmişlerdir.
1-Davacıya gönderilen 25.05.1998 tarihli 1 nci ihtarda 30 gün ödeme süresi öngörülmüş olup, bu ihtarın davacıya tebliğ tarihi tespit edilememiştir. Davacı söz konusu tebligatı aldığını kabul etmekle birlikte ne zaman tebellüğ ettiğini bildirmemiştir. Oysa 2 nci ihtarın geçerli olabilmesi için ihtarın tebliğinden itibaren 30 günlük sürenin geçmesi gerekir. Öte yandan, davacıya keşide edilen 20.07.1998 tarihli ihtarda 1 ay yerine 30 günlük ödeme süresi verilmiş olup, bu ihtarın da, davacıya tebliğ edildiği davalı tarafça kanıtlanamamıştır. Bu durumda davacının ihracına esas alınan ihtarların 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci maddesine aykırı olması nedeniyle bunlara göre verilen 14.09.1998 tarihli çıkarma kararı da, usulsüzdür. Anılan ihraç kararının bu nedenle iptali gerekirken, yazılı gerekçeyle reddi doğru değil ise de, yukarıda yazılı gerekçeyle sonucu itibariyle doğru olan kararın onanması gerekmiştir.
2-Davacı vekilinin temyizine gelince, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/son maddesi uyarınca, hakkında çıkarma kararı verilenlerin hak ve yükümlülüklerinin çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceği öngörülmüş olduğuna göre, davacı, davalı kooperatif genel kurullarınca belirlenen aidat ve gecikme faizi borcundan diğer ortaklar gibi sorumludur.
Nevar ki, dava menfi tespit istemine ilişkin olup, davacıya gönderilen 25.05.1998 günlü ihtarnamede, 625.000.000.-TL anapara ve 1.763.000.000.-TL gecikme faizi toplam 2.481.750.000.-TL ödemesi istenmiştir. Davacı da, 25.06.1998 tarihinde, 538.000.000.-TL.nı davalı kooperatif hesabına yatırıp bu davayı açtığına göre, mahkemece, ihtarname tarihi itibariyle davacının Anapara ve gecikme faizi olarak gerçek borcunun tespiti ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulmak gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına, 2 nolu bentte yazılı nedenlerle, kararın davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.160.000.- lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 05.02.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy