(Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 23) (1086 S. K. m. 74)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 04.06.2001 tarih ve 1999/1035-2001/667 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin sigortalısı Unifil Elektronik San. ve Tic. A.Ş.nin Fransa'ya ihraç ettiği elektronik emtianın, davalı tarafından gerçekleştirilen taşıma esnasında Romanya'da aracın yanması neticesinde tamamen hasarlandığını ileri sürerek, (22.962.780.000)TL. hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont oranında temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya cevabında, taşıması gerçekleştirilen emtia'nın seyir halinde iken çıkan yangın sonucu hasarlandığını bu durumun beklenmeyen hal oluşturduğunu, davacı sigortalısınca satışın CİF satış olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle, yükleme anından itibaren nefi ve hasarın alıcıya geçtiğini, davacının dava hakkının bulunmadığını, talebin fahiş olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, davalının CMR Konvansiyonu'nun 17/2. ve 18. madde göndermesiyle 17/4.maddesi uyarınca sorumlu olmadığını kanıtlayamadığı, CMR'nin 23. maddesi uyarınca yapılan hesaplamada, taşınan yükün toplam brüt ağırlığının 1172 Kg. olduğu, bunun 8.33 SDR ile çarpımı sonucu bulunan (9762,76) SDR.nin, dava tarihi ile karar tarihi arasındaki 259 gün için CMR'nin 27. maddesinde yer alan %5 direnim faizi tatbiki sonucu, davacı alacağının (10.113) SDR'ye ulaştığı, CMR 23/7. maddesi uyarınca bu miktarın karar tarihindeki kur karşılığı ile çarpılması sonucu, davacının davalıdan TL. bazında (14.596.234.482)TL. alacağının bulunduğu, TTK. nun 1263. maddesine göre dava dışı gönderenin malın satış bedelini aldığı kanıtlanamayan durumlarda menfaatinin bulunduğu gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile (14.596.234.482) TL.nin davalıdan tahsiline, asıl alacak (14.089.631.268)TL.ye karar tarihinden itibaren %70 ve değişen oranlarda avans faizi oranında temerrüt faizi uygulamasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak, davacı sigorta şirketi vekili, davalı tarafından taşıması gerçekleştirilen sigortalı emtianın hasarlanması nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont oranında temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş olup, CMR Konvansiyonu'nun 23/7. maddesinde açıkça ulusal paraya tahvilin taraflar arasında mutabık kalınacak tarihte yapılabileceğine dair hüküm dikkate alındığında, ulusal paraya tahvilin dava tarihi itibarıyla yapılması ve alacağa bu tarihten itibaren temerrüt faizi yürütülmesi gerekirken, HUMK'nun 74. maddesine aykırı biçimde talep aşımı suretiyle, karar tarihi itibarıyla davacı alacağının ulusal paraya çevrilmesi doğru olmamış ve kararın açıklanan nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.03.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy