(1163 S. K. m. 27)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Aydın Asliye 1. Hukuk Mahkemesince verilen 17.10.2001 tarih ve 1999/1197-2001/942 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif ortaklığından parasal edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle çıkarıldığını, çıkarma kararının yasa ve anasözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürerek, kooperatife borcu olmadığının saptanması ve ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davacının ihtarlara rağmen aidat ve faiz borcunu ödemediği, buna dayanarak alınan ihraç kararında yasa ve anasözleşmeye aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, kooperatife borçlu olmadığının saptanması ve buna dayalı olarak da ihraç kararlarının yasa ve anasözleşmeye aykırı olduğu iddiasıyla açılmış iptal davasıdır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine göre, parasal edimlerini yerine getirmeyen ortaklar için anasözleşmede daha ağır koşullar bulunmadığı takdirde birinci ihtarda 10 gün ve 2.ihtar ile de 1 aylık ödeme süresi verilerek üyenin borcu ödenmesi istenmeli, ödememe durumunda ihraç kararı alınmalıdır. Dairemizin yerleşik uygulamasına göre de ihtarlarda davacıdan istenen borcun aynı dönem için aynı miktarları içermesi gerekmektedir. Somut olayda davacının 5.5.1999 tarihi itibarıyla borcu 90.448.800 lira asıl 18.089.760 lira birikmiş faiz olmak üzere 108.538.560 lira olarak birinci ihtarda istenmiş, 2. ihtarda ise hiçbir açıklama yapılmaksızın 130.246.270 lira asıl, 26.049.254 lirada faiz borcu olmak ü zere toplam 156.295.526 liranın ödenmesi istenmiştir. Görüldüğü gibi ihtarlar Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi ile Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun değildir. Bu durumda ihraç kararının iptali isteminin kabulüne karar verilmesi gerekir iken reddedilmesi bozmayı gerektirmiştir.
2- Öte yandan davacı aynı zamanda kooperatife borçlu olmadığının da saptanmasını istemiştir. Mahkemece, bu istem değerlendirilmemiştir. Davacının parasal edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla ihraç tehdidi altında olması nedeniyle kooperatife borcu olup olmadığının saptanmasını istemesi mümkündür. Mahkemece, bu isteme yönelik olarak taraf delillerinin sunulması için süre verilerek ve gerektiğinde kooperatif kayıtları üzerinde uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yaptırılarak, davacının borcunun olup olmadığı saptanıp sonucuna göre, karar verilmesi gerekir iken, eksik inceleme sonucu hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.04.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy