(6762 S. K. m. 669, 692, 693, 711/son)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Konya Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 10.5.2000 tarih ve 1999/134-2000/329 sayılı kararınca incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalıların tümünün müvekkili kooperatifin eski yöneticileri olduğunu ve müvekkilinin ... şubelerinden alınmış 74 adet çeki son yasal yönetime teslim etmediklerini, anılan çeklerin kayıp-çalıntı çek sayılarak boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, davaya cevabında, TTK.nun 711/son maddesi uyarınca bu şekilde hasımlı dava açılamayacağını davanın reddini savunmuştur. Davalı ... kendisine teslim edilen 2 adet çek yaprağını kooperatife iade ettiğini beyan etmiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir. Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, davaya konu çeklerin hiç birinin eski yöneticiler tarafından imzalanan mizanda yer almadığı, bir adet çekin bedel yazılmak suretiyle ... ciro edildiği bu çekle ilgili olarak çek iptali davası açıldığından karar verilmesine yer olmadığına, 3 adet çekin bankaya ibrazı sonucunda ödenmiş olması nedeniyle bu çekler yönünden ve bankaca iptal edilen 10 adet çek yönünden konusu kalmayan davanın reddine, davacı kooperatifin yönetiminde görev alan davalılar nezdinde kaldığı anlaşılan ve davacı kooperatife iade edilmeyen 60 adet boş çek yaprağının davalılardan alınıp davacıya verilmesine teslim edilmemesi halinde çek yapraklarının iptaline karar verilmiştir. Karar, davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.
1- TTKnun 730/2. maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTKnun 669. ve onu izleyen maddelerinde olduğu gibi çekin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi,
2-Böyle bir davanın işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibarıyla hasımsız açılması gerekir. Bu davanın hasımsız açılması halinde, çek keşidecisine, zayi nedeniyle iptal kararı alan kişiye ödeme yaparak borcundan kurtulma olanağı tanındığı gibi, ileride senedi ibraz edecek olan yetkili hamilin senedin iptaline ilişkin mahkeme kararının iptali konusunda dava ikame etmesine de imkan verilmiş ve bu şekilde gerçek hak sahibinin ortaya çıkması dolayısıyla borçlunun iki defa ödeme tehlikesiyle karşı karşıya kalması da önlenmiş olacaktır. Bu durumda mahkemece hasımlı açılmış böyle bir davanın sırf bu nedenle dahi reddi gerekirdi,
3-Kaldı ki, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere boş olduğu ve henüz çek vasfı taşımadığı anlaşılan boş çek yaprakları hakkında dahi iptal kararı verilemeyeceğinin düşünülmemesi de yanlış olmuş ve kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ), ( 2 ) ve ( 3 )numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ... temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA,ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.1.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy