(6762 S. K. m. 1299)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20.12.2000 tarih ve 1999/442-2000/504 sayılı kararınca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ticari paket sigorta poliçesi ile sigorta ettirdiği işyerinde çıkan yangın sonucu davalının ödeme yapmadığını, aynı mahkemenin 1998/78 esas sayılı dava sırasında fazlaya ilişkin hakları saklı tuttuklarını, özel şartlarda teminat altına alınan yangın mali sorumluluk, kira kaybı, işyeri ve binada meydana gelen hasar, iş durması tazminatı, alternatif işyeri için kira bedeli, buraya eşyaları taşıma ücreti, ilk davada dava konusu yapılmayan ıslanan ve satılamayan ayakkabıların bedeli için bu davayı açtıklarını ileri sürerek, toplam 2.757.620.000 TL tazminatın faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, 1998/78 esas sayılı davada ıslak ayakkabı bedellerinin de içinde bulunduğu eksik sigorta hesabı yapılarak işyerinde hasar gören emtiaların tazminine hükmedildiği ve kararın kesinleştiği, cam kırılması limiti 15.000.000 lira, iş durması limiti 45.000.000 lira, enkaz kaldırma bedeli 50.000.000 lira olmak üzere toplam 110.000.000 liranın kabulünün gerektiği, bina ve alternatif işyeri teminatları verilmediğinden bununla ilgili taleplerin yerinde olmadığı, kaldı ki yanan ve yanmayan eşyaların bağ evine götürülmesi nedeniyle depo kirasına ilişkin talebin inandırıcı olmadığı gerekçeleri ile, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Yangın sigorta poliçesi başlıklı kitapçıkta, yangın sigorta poliçesi genel şartlarına ekli özel şartlar başlıklı ve ticari paket sigorta poliçesi ihtar şartları şeklinde 8 maddelik sıralama yapılmıştır. Davacı vekilinin delil listesine eklediği fotokopide aynı başlık ve şartlar adı altında bunların içinden ilk beşinin seçildiği anlaşılmaktadır. Dava, kitapçıktaki ihtar şartlarına dayanılarak ve tazminat talep kalemleri buna göre oluşturularak açılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise ticari paket sigorta poliçesi başlıklı poliçede yazılı teminat kalemleri dikkate alınarak, davacının bazı tazminat kalemlerinin yerinde olmadığı görüşüne yer verilmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporunda açıklanan görüşe uygun olarak, ret edilen bir kısım tazminat kalemleri davacının ibraz ettiği fotokopide ve poliçede bulunmayıp, kitapçıkta yazılı bulunan teminat kalemlerine ilişkin olduğundan, hükmün bu kısmı doğrudur. Ancak, mahkemece, ret edilen alternatif işyeri kira bedeli, davacının dayandığı fotokopide yer alan ihtar şartlarının 3. maddesinde alternatif işyerine ilişkin makul ölçüdeki masraflar sigortacı tarafından temin edilmiştir. Ancak, sigortacının azami sorumluluğu, toplam sigorta bedelinin % 15'ini geçemez şeklinde hüküm altına alınmıştır. Bu hükümde geçen masraflar kavramının kapsamına, 7.9.1997 tarihli yangın olayından 23 gün sonra 30.9.1997 tarihinde başlayan depo kirasına ilişkin davacının ibraz ettiği kontrat fotokopisinde ödenmiş olarak kayıt gören bir aylık kira bedeli olan 200 milyon liranın tahsiline ilişkin tazminat kaleminin de girdiğini kabul etmek gerekir. Nitekim, davacı vekili, yangını müteakip yanan ve yanmayan eşyaların 23 gün süre ile bağ evinde kaldığını, ancak yaklaşan kış nedeniyle kiralanan depoya daha sonra taşındığını ileri sürerek, kira bedelinin de tahsilini istemiştir. Mahkeme ise, ekspertiz raporuna atıf yapan bilirkişi raporundaki görüşe uygun olarak eşyaların ücret ödenmeyen bağ evine taşındığı ve zaten bu bedelin teminat kapsamında da olmadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Oysa, yanıt dilekçesinde davacının dayandığı özel şartlardan bahsedildiği gibi, karar gerekçesinde de özel şartların 4. ve 5. maddelerine atıf yapılarak, bu maddelerdeki tazminat kalemleri kabul edilmiştir. Bu durumda, mahkemece, bir taraftan davacının ibraz ettiği fotokopide bulunan özel şartlardan bazılarına göre bir kısım tazminat kalemleri yerinde bulunurken, diğer taraftan aynı fotokopide yer alan alternatif işyeri kira bedelinin teminat kapsamında dahi olmadığını kabul eden bilirkişi görüşüne itibar edilerek çelişkiye düşülmüş, bu noktada bir gerekçe ve tartışma da ortaya konmamıştır.
O halde; mahkemece, tarafların hangi özel şartları benimsediği tam olarak aydınlığa kavuşturulmak, bu noktada her iki taraftan da açıklama ve kanıt istenilmek, davacının ibraz ettiği fotokopide geçen özel şartların taraflarca kararlaştırıldığının ortaya çıkması halinde, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında ve davacının ibraz ettiği kontrat fotokopisi de değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmek gerekirken, açıklanan bu yönler üzerinde durulmadan, eksik inceleme ile alternatif işyeri kira bedeline ilişkin talebin de reddi, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.05.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy