(6762 S. K. m. 1292, 1299/1) (818 S. K. m. 101/2) (Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 36, 118, 167)
Dava: Davacı vekili, müvekkiline ait aracın davalı şirkete kasko sigortalı olduğunu, meydana gelen trafik kazasında oluşan 4.807.994.000.-TL hasar bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, % 40 icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, kanun gereği araç kullanmaması gereken M.K.'nın meydana getirdiği kazanın teminat dışı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacıya ait araçta 4.372.973.000.-TL hasar meydana geldiği, aracı kullanan sürücünün iki ay süre ile ehliyetinin geri alındığı, iki aylık sürenin dolduğu ve ehliyetin sürücüye iade edildiği, hasar uğrayan aracın kullanılması sırasında araç sürücüsünün ehliyetli olduğu, dolayısıyla kazaya uğrayan araçta meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu gerekçesiyle, icra takibine davalı-borçlunun itirazının kısmen iptali ile icra takibinin 4.372.973.000.-TL asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren reeskont faiz uygulanmak sureti ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Karar: 1-Davalı sigorta şirketine kasko sigortası dahil müşterek sigorta poliçesi ile sigortalı olan davacı M.E.'ye ait aracın sürücüsü olan M.K.'nın ehliyeti, 100 ceza puanını doldurması nedeniyle 02.03.1998 günü trafikçe geri alınmış; sürücüye ehliyeti 2 aylık sürenin 02.05.1998 tarihinde dolmasına karşın 26.05.1998 tarihinde iade edilmiştir. Davaya konu olay ise 09.05.1998 günü gerçekleşmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin konuya ilişkin 167 nci maddesi ( a ) bendinin birinci fıkrası uyarınca, sürücülerin belgelerinin geriye alınacağı, bu süre sonunda, kanunda öngörülen eğitimi gördükleri belirlenen sürücülerin sürücü belgelerinin iade edileceği öngörülmüştür. Yine aynı maddenin 4 ncü fıkrası ikinci bendinde, geri alma süresi içerisinde araç kullandığı tespit edilenler hakkında kanunun 118. maddesi hükümleri uygulayacağını; 118. madde son fıkrasında ise; geri alma süresi içerisinde araç kullandığı tespit edilenlere, sürücü belgesi almadan araç kullanacak kişilere ilişkin 36 ncı maddenin uygulanacağı belirtilmiştir.
Değinilen yasa ve yönetmelik hükümleri karşısında; geri alınan ehliyetin alınma tarihinden itibaren 2 aylık sürenin geçmesiyle birlikte, ilgili kişilerin, kanunda öngörülen eğitimi görmelerinin de belirlenmesi koşuluyla, sürücü belgeleri iade edilecek, aksi halde araç kullanmaları halinde haklarında KTK.nun 118 ve 36 ncı maddeler uygulanacaktır. Somut olaya gelince; davacının 2 aylık süresi 05.03.1998 tarihinde dolmasına rağmen, mahkemece yönetmeliğin 167 nci maddesinde öngörülen eğitimi alıp almadığı, Emniyetçe böyle bir eğitime gerek duyulmadan mı ehliyetin iade edildiği, hususları araştırılıp, ehliyetin riziko ( kaza ) tarihinden sonra iade edilişinde bu doğrultuda değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmek gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulduğundan ve bu yöne ilişen davacı temyizi yerinde görüldüğünden hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
2-Kabul şekline göre ise; dava, kasko sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin sigortacıdan tazmini istemine ilişkindir. TTK.nun 1299/1 nci maddesi hükmü uyarınca mal sigortalarında sigorta bedelini ödeme borcu, rizikonun gerçekleştiğini sigortacıya ihbar borcunun aynı Yasa'nın 1292 nci maddesine göre doğduğu tarihte muaccel olur ve Borçlar Kanunu'nun 101/2 nci maddesi uyarınca ihbar olunan günün bitimi ile sigortacı temerrüde düşer. Bu durumda mahkemece, rizikonun gerçekleştiğinin davacı tarafından davalıya ihbar edildiği tarih saptanarak, davalı sigortanın temerrüde düştüğü tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, takip tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu yönden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün ( 1 ) ve ( 2 ) nolu bentlerinde açıklanan nedenlerle taraflar yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 187.140.542.- lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 19.03.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy