(1163 S. K. m. 17) (2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Bursa Asliye 1.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 14.12.2000 tarih ve 2000/452-1085 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif ortaklığından istifa ederek ayrıldığını, ödediği aidatların iade edilmemesi üzerine davalı kooperatif hakkında icra takibine giriştiklerini, ancak, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ve inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, icra takip tarihi itibarıyla davacının alacağının muaccel olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davacının istifasının 11.11.1999 tarihinde kooperatife ulaştığı, 1999 yılı genel kurul toplantısının 27.2.2000 tarihinde yapılarak bilançonun onaylandığı, ana sözleşmenin 17. maddesi gereğince davacının alacağının 27.5.2000 tarihinde muaccel hale geldiği, ancak icra takibinin bu tarihten önce yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, kooperatif ortağı iken istifa ederek ortaklıktan ayrılan davacının alacakları için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi ayrılan veya çıkarılan ortağın haklarının nelerden ibaret olduğunun ana sözleşmede gösterileceğine işaret etmiştir. Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 15. maddesi ise, ortaklığı sona erenlerin alacaklarının, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanıp, bilanço tarihinden itibaren 1 ay içinde geri verilmesini öngörmüştür.
Somut olayda, davacı, ana sözleşmenin 13. maddesine uygun olarak çıkma isteğini noter aracılığı ile 11.11.1999 tarihinde kooperatife bildirmiştir. Bu tarih itibarıyla davacının kooperatiften çıktığı sabittir. Davalı kooperatifin 1999 yılı bilançosu 27.2.2000 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 5.maddesinde görüşülerek kabul edilip kesinleşmiştir. Bu genel kurulda gündemin 8.maddesi gereğince, ayrılan ortakların geri ödemelerinin ana sözleşme 15 ve Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi hükümlerine göre yapılacağı ödemeler nedeniyle kooperatifin acz içine düşeceği iddiasına rağmen genel kurulun gündeminin 11. maddesi ile kooperatife yeni ortak alınmayacağının kararlaştırılmış olması ayrılan ortaklara yapılacak ödemelerin kooperatifin aczine neden olmayacağı dolaylı olarak benimsenmiştir.
Bütün bu açıklamalar göz önünde tutulduğunda, davacının kooperatiften ayrıldığı 1999 yılı bilançosunun onaylanması nedeniyle davacının alacakları ana sözleşmenin 15. maddesinde öngörülen bilanço tarihi olan 31.12.1999 tarihinden itibaren 1 ay sonrasına tekabül eden 1.2.2000 tarihi itibarıyla muaccel olmuştur. Davacı, 25.4.2000 tarihinde icra takibine giriştiğine göre, takip tarihi ile muaccel bir alacağı vardır. Bu durumda mahkemece, özüne girilerek sonucuna göre karar vermek gerekir iken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.05.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy