(6762 S. K. m. 374)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 8. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 7.11.2000 tarih ve 1999/501-2000/2110 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı Mehmet'in tahsil için ibraz ettiği 196.992, 40 USD. lık çekin 19.8.1997 tarihinde tahsil edilerek, bedelin davalıya ödendiği, çekteki imzanın ken8disine ait olmadığına dair noter tutanağının cirantalardan birinin ibrazı üzerine, muhatap Citibank'ın talebi sebebiyle tahsilatı yapan muhabir banka American Ekspress Bank'ın çek bedelini müvekkili bankadan çektiğini, çekin ödeme yeri kanunu olan USA Ticaret Yasası'nın 3 ve 4. maddesi gereğince sahte cirolu çeki alan ve bankaya ibraz eden kişinin de sorumlu olduğunu ileri sürerek, davalıya haksız ödenen 75.950.439.000 liranın 8.3.1999 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu olayda Amerikan yasalarının uygulanmasının mümkün olmadığını, TTK. hükümleri uyarınca müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalının hamili çekin, davacı banka aracılığı ile dava dışı muhatap bankaya ibraz edildiği, çekin sahteliği veya geçersizliği hususunda hiçbir iddianın o zaman ileri sürülmediği, çek bedelinin 12.9.1997 tarihinde davalıya ödendiği, aradan iki yıla yakın zaman geçtikten sonra dava dışı bir cirantanın, çekteki imzasının sahte olduğuna ilişkin soyut beyanı üzerine sahtelik iddiası gerçekmiş gibi davacı bankadan çek bedelini dava dışı banka tarafından çekilmesinin davalının tahsil ettiği alacağın iadesini gerektirmediği, soyut sahtelik iddiası karşısında davacının, yabancı bankaya karşı hakkını araması gerektiği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Davalı tarafından tahsil cirosu ile ciro edilen çekin bedeli, muhatap Citibank'tan tahsil edilerek davalıya ödenmiştir. Muhatabı ve keşidecisi Amerikan olan çekteki ciranta imzasının sahte olduğu iddiası üzerine muhatap Citibank, davacı banka hesabından bu bedeli tahsil etmiştir. Davacı ise işbu dava ile, muhataba ödediği bedelin, çek hamili davalıdan tahsilini istemiştir.
Davaya konu çekin muhatabı ve keşidecisi Amerika Birleşik Devletleri'nden olup, yabancılık unsuru taşımaktadır. Her ne kadar davacı ile davalı Türk ise de, taraflar arasındaki uyuşmazlık, yabancılık unsuru taşıyan çekten kaynaklandığına göre, mahkemece, davacı vekilinin iddiaları üzerinde durularak, TTK. nun 734.maddesi uyarınca dava konusu uyuşmazlığa Amerika Birleşik Devletleri Yasaları'nın uygulanmasının gerekip gerekmeyeceğinin tartışılması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.06.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy