(818 S. K. m. 101)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Muğla Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 18.12.2000 tarih ve 2000/243-613 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Ç.tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı kooperatifin yönetim kurulu üyeliğine 10.6.1999 tarihli genel kurul toplantısında seçildiğini, sonradan 6.3.2000 tarihinden itibaren üyeliğinin düşürüldüğünü, düşürülme nedeni olarak gösterilen sermaye borcunun ödenmesi için tebligat yapılmadığını, düşürülmeye esas alınan kontrolör raporunun 30.6.1999 tarihli olduğunu, dolayısıyla kararın uzunca bir zaman geçtikten sonra alındığını, diğer borçlarının tahsili sırasında sermaye borcunun da tahsil edilebilmesi mümkünken böyle yapılmadığını ileri sürerek, kararın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı temsilcisi, genel kurul toplantısına, sermaye borcu ödenmeden katılmanın ve yönetim kurulu üyesi seçilmenin mümkün olmadığını duruşmada savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma, toplanan kanıtlar doğrultusunda, davalı kooperatif ana sözleşmesinin 22. maddesi uyarınca, sermaye borcu bulunanların borçlarını ödemeden genel kurula katılamayacakları, seçime giremeyecekleri hususlarının önceden ortaklara duyurulduğu, dolayısıyla genel kurul öncesi davacının bizzat başvurarak borcunu ödemesi gerektiğinden, ayrıca bir ihtar gerekmediği, ana sözleşme hükümlerinin bilinmesi gerektiği, davacının borcunu ödemediğinin sonradan anlaşıldığı ve yönetim kurulu üyeliğinin düşürüldüğü gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve vadenin taraflarca önceden birlikte kararlaştırılmış olması halinde BK.nun 101/2. maddesi uyarınca, ihtar tebliğine gerek olmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Tarım kredi kooperatifleri ana sözleşmesinin 22. maddesinde, genel kurulun bu kurula katılma hakkını haiz ortaklardan teşekkül edeceği, bir ortağın genel kurula katılabilmesi için en az üç ay evvel kooperatife ortak kaydedilmesi, bilanço yılı içinde vadesi geçen kredi ve pay borcu ile teslimini taahhüt ettiği mahsulün en az %50'sini en geç genel kurul toplantısının yapıldığı tarihe kadar ödemiş ve yerine getirmiş olması (tecil ile 6 ayı geçmemek üzere, Devlet Kuruluşları ve Devlet Destekleme alımlarında, malını teslim ettiği halde, bedelini alamaması halleri hariç) gerektiği 130. maddede yönetim kurulunun, genel kurula katılma hakkını haiz, kooperatife olan borçlarını, vadeyi takip eden en çok altı ay içinde ödememeleri veya seçilme şartlarını kaybetmeleri hallerinde, üyeliklerinin sona ereceği hüküm altına alınmıştır.
Davacı yargılama sırasında, borcunun bulunmadığını ileri sürerek, delil listesine bir takım makbuz fotokopileri ibraz etmiştir. Makbuzlardaki tarihler, üyeliğinin düşmesi ile ilişkilendirilen 10.6.1999 tarihli genel kurul toplantısından öncesine aittir. O halde, mahkemece; üyeliğin düşmesine neden olan borcun kaynağının ne olduğu, tanınan vadenin hangi tarih olduğu, borcun ve ödenen miktarların ne kadar olduğu hususlarının bilirkişi incelmesi ile tespit edilmesi, 33. maddede Vadeyi takip eden en çok 6 ay içinde 22. ve 30. maddelerinde ise Genel kurul toplantısının yapıldığı tarihe kadar ifadeleriyle belirtilen borcun ödenme zamanı noktasındaki çelişki üzerinde durulması, bu yönün tartışılması, bu maddelerde geçen tecil ve istisna hallerinin somut olayda var olup olmadığını da araştırılması ve sonucuna göre davacının hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı gerekçelerle davanın reddi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına bozulmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05.07.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy