(6762 S. K. m. 1269)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 5.12.2000 tarih ve 1998/1317-2000/995 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz B. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı İSOT. A.Ş.ye ait granit emtiasının davalı tarafından İstanbul'dan Kazakistan/Akmola'ya taşınması sırasında hasarlandığını ileri sürerek, sigortalılarına ödedikleri 1.890.143.284 lira tazminatın 8.5.1998 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, mal faturasının kapalı olarak düzenlendiğini, Gümrük beyannamesinde akreditif işlemini gerçekleştiren Egebank Merkez Şubesinden sigortalının mal bedelini ödeyip ödemediğinin sorulması gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından sigorta örtüsü altına alınan granit emtiasının davalı taşıyıcı tarafından sağlam ve noksansız olarak teslim alındığı halde 11 paketten oluşan emtianın alıcısına tam hasarlı olarak teslim edildiği, hasarın meydana gelmesinde taşıyıcının %75 oranında kusurlu olduğu, eksik sigorta hükümlerinin uygulandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 453.542.565 liranın 8.5.1998 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, taşınan sigortalı malın hasarlı teslim edildiğinden bahisle açılan rücuan tazminat istemine ilişkindir. TTK. nun 1269. maddesinde de değinildiği gibi, mal sigortalarında ancak sigorta konusu yapılan mal üzerinde menfaat sahibi olanlar tarafından o mal sigorta ettirilebilir. Öte yandan, sigorta hukukunun ana ilkelerine göre de mal sigortalarında sigorta sözleşmesi sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle ortaya çıkan gerçek zararın giderme amacına yönelik olup, sigorta ettirenin zenginleşmesine bir vesile teşkil etmemelidir. Dava konusu olayda, davacının sigortalısı, sigorta yaptırmış olduğu emtiayı CİF esaslarına göre yurt dışındaki alıcısına satmış bulunmaktadır. Satım, Egebank aracılığıyla yapılan akreditifli satımdır. Egebank'ın 3.5.2000 tarihli yazısında sigortalı İsot İnşaat San. Organizasyon ve Tic.A.Ş.'ye ait akreditif işleminin 47.058.823 Dolar ödeme ile kapanmış olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. Sigortada zenginleşme yasağının ihlal edilmediğini ispat davacıya düşmektedir. Bu durumda mahkemece, sigortalı tarafından ihraç edilen malın akreditif açılma tarihindeki değeri belirlenerek alıcı tarafından hasar nedeniyle eksik ödeme yapılıp yapılmadığı Egebank' tan sorularak, davacının sigortalısının mal bedelinin tamamını tahsil edip etmediği dolayısıyla sigortalıya mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığı tesbit edilip, sigortanın dava açma hakkının olup olmadığı açıklığa kavuşturularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek bulunmamaktadır.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.09.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy