(818 S. K. m. 21) (6102 S. K. m. 100)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 5.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 19.02.2001 tarih ve 1996/868-2001/112 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 18.05.1988 tarihli Acentelik komisyon ücreti anlaşması akdedildiğini, 1988 yılında Suriye'nin Halep Şehri'ne olan ihracatı gerçekleştirdiğini, fazlaya ait hakları saklı tutarak, açılan davanın 5000 USD Doları üzerinden kabulle sonuçlandığını ve davalı tarafından 12.01.1995 tarihinde ödendiğini, bakiye alacağın ödenmesi için müvekkili ile davalı arasında görüşmeler yapıldığını, komisyon alacağının 3.845.000 USD olmasına rağmen, müvekkilinin mali sıkıntı içinde olması, dava harcını yatıracak parasının bulunmaması, borçlarını ödeyememesi müzayaka altında olması nedeniyle 27.07.1995 günlü ve 137.500 USD bedelli ibranameyi imzaladığını ve bu miktarın müvekkiline ödendiğini, ancak, edimler arası açık nisbetsizlik olmasına rağmen, müvekkilinin müzayaka halinde bulunması nedeniyle ibranamenin imzalandığını, ibranameden 08.08.1995 tarihli noter ihtarı ile dönüldüğünün bildirildiğini ileri sürerek, ibranamenin gabinle malul olduğunun tesbiti ile 10.01.1990 ile 27.07.1995 tarihleri arasında doğan komisyon ücreti olan 1.000.000 USD.nin aynen, USD Dolarına uygulanan en yüksek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının daha önce kesinleşen mahkeme kararını dayanak yaparak ek komisyon ücreti istemesi üzerine, davacının vekilinin de hazır olduğu müzakereler yapıldığını, neticede 137.500 USD üzerinden anlaşıldığını ve ibraname düzenlendiğini, davada gabin'in şartlarının bulunmadığını, öncelikle ibraname tarihi 27.07.1995 ile dava tarihi 20.08.1996 tarihi arasında BK.nun 21 inci maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, ayrıca TTK.nun 100 üncü maddesi uyarınca tellallık ücretini talep için de 1 yıllık sürenin geçtiğini, davacının kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin davacıya 3.845.000 USD borcunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından davacının 5000 USD için 1991 yılında dava açtığı, bu tarihte alacağını bildiği, daha sonra 200.000 USD talep etmesi üzerine davacı ve vekili aracılığıyla müzakere yapıldığı, 137.500 USD üzerinden anlaşılarak ibraname düzenlendiği, her ne kadar müzayaka halinde olduğunu belirtmekte ise de, çocuklarından birini ABD'de, diğerinin Bilkent Üniversitesinde okuttuğu, Mercedes araba kullandığını, tanık beyanlarına göre paranın kendisi için önemli olmadığını belirttiği, borçlarını ödediği, ibranamenin 08.08.1995 tanzim tarihli olup, davanın bir yıllık süreden sonra açıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 3.240.000.- lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz edenden alınmasına, 30.10.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)