(2004 S. K. m. 67) (1086 S. K. m. 43, 45, 48, 163, 277, 323)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Uşak Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 30.3.2001 tarih ve 1998/364-2001/263 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 1.3.1995 tarihi ile 31.12.1996 tarihleri arasında davalı kooperatifin başkanlığını yaptığını, bu dönemde kooperatifin ödemesi gereken giderlerden 106.510.361 lirasını ödediğini, ayrıca kooperatif çalışanına da ödeme yapıldığını toplam 126.510.361 liranın davalıdan tahsili amacıyla yapılan icra takibinin itiraz üzerine durduğunu, ileri sürerek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacı ve diğer yönetim kurulu hakkında sorumluluk davası açıldığını, ayrıca ceza mahkemesinde zimmetten yargılandıklarını, dosyaların birleştirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından kooperatif bilançosunda davacının alacağının gözüktüğü, bu alacağın mahiyetinin incelenmesi için kooperatif defter ve kayıtlarının ibraz edilmediği, davacı hakkında açılan dava dosyasının da incelenmesinden esasa etkili delil elde edilemediğinden davanın kısmen kabulü ile takibin 106.510.361 lira üzerinden devamına, %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, kooperatif eski başkanı olan davacının, görevde iken kooperatife vermiş olduğu borcun tahsili istemine ilişkindir. Davalı kooperatif, savunmasında aynı mahkemede 1996/901.E. sayılı dava ile davacı ve diğer yönetim kurulu üyeleri hakkında sorumluluk davası açtıklarını belirterek iki davanın birleştirilmesini talep etmiştir. HUMK. 45. ve 48. madde hükümleri uyarınca, ayrı ayrı açılmış olan iki dava arasında bağlantı var ise, iki davanın birleştirilmesi istenebilir. Davaların aynı sebepten doğması (HUMK.43/2) veya biri hakkında verilecek hüküm diğerini etkileyecek nitelikte ise(HUMK.45/3) iki dava arasında bağlantı varsayılır. Yine, aynı mahkemede görülmekte olan davalar arasında bağlantı bulunması halinde davanın her safhasında talep üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir.(HUMK.45/1). Somut olayda, davacı kooperatife verdiğini iddia ettiği borç parayı talep etmekte, kooperatifte açmış olduğu sorumluluk davasında davacı ve diğer yönetim kurulu üyelerinin zimmetine para geçirdiğini iddia etmektedir. Davalardan biri hakkında verilecek karar diğerini etkileyeceğinden ve aralarında bağlantı bulunduğundan davaların birleştirilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddi doğru görülmemiştir.
2- Ayrıca, davacı, 16.6.1998 tarihli delil listesinde, kooperatif hesap durumunu gösterir tablolar, bilanço, muhasebe kayıtlarına ve bilirkişi raporuna dayanmıştır. Bu durumda mahkemece yapılacak iş; HUMK.163. maddesine göre davalıya kesin süre verilerek ve gerektiğinde Cumhuriyet Savcılığı kanalıyla defter ve müstenidatlarını ibraz ettirmek, şayet defterlerin ve ilgili evrakların mahkemeye getirtilmesi güç ise, HUMK. 277. ve 323. maddeleri gereğince keşif yapmak suretiyle defterleri bulundukları yerde bilirkişiye inceleme görevi vermek ve bu şekilde yapılan inceleme neticesinde alınacak bilirkişi raporu ile hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde sırf genel kurulda kabul görmeyen kooperatif bilançosunda alacağın yer alması yeterli görülerek eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA,ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.12.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy