(6762 S. K. m. 409, 415, 417)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Vezirköprü Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 15.5.2001 tarih ve 2000/124-2001/101 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı H... Gıda A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı anonim şirketinin müvekkilini ortak etmeyi kabul ederek müvekkilinden 44.000 DM para aldığını, iki yılı aşkın süre geçmesine rağmen müvekkilinin ortak yapılmadığı gibi parasının da iade edilmediğini ileri sürerek, müvekkilince ödenen döviz karşılığı olan 13.112.000.000-liranın dava tarihinden itibaren % 68 oranında reeskont temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı H... Gıda A.Ş. vekili, davacının halen davalı şirket ortağı olduğunu ve yakın zamana kadar şirkette müdür olarak görev yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının davaya konu 44.000-DM'nı davalı H... Gıda A.Ş.ne ortak yapılıp pay senedi verilmesi karşılığı diğer davalı Selahattin Ş'ye ödediği konusunda taraflar arasındaki uyuşmazlık bulunmadığı, 5.8.2000 tarihli yönetim kurulu kararı ile her birinin değeri 40.000.000-lira olan 44 adet hisse tahsisi suretiyle davacının davalı şirkete ortak yapıldığı ve buna göre, davacının davalı şirkete 13.112.000.000-lirasını ortak yapılmak için ödediği, davalı anonim şirketin ise davacıyı toplam değeri 1.760.000.000-lira olan 44 adet hisse ile ortak kabul ettiği, davacının davalı şirketten 11.352.000.000-lira alacağı bulunduğu gerekçesiyle, davalı Selahattin Ş. hakkındaki davanın husumet nedeniyle REDDİNE, 11.352.000.000-liranın dava tarihinden itibaren reeskont oranında temerrüt faiziyle birlikte davalı şirketten alınıp, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE karar verilmiştir.
Karar, davalı H... Gıda A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
1- Davacı, davalı anonim şirkete ortak olmak için, şirket yöneticisine 44.000 DM verdiğini, ancak şirkete ortak edilmediğini ileri sürerek, 44.000 DM.nın Türk Lirası karşılığının tahsilini istemiştir. Davalı şirket vekili ise, davacının, davadan önce şirkete ortak olarak kabul edildiğini savunmuştur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 409.maddesi hükmüne göre, anonim şirketlerde hisseler, hamiline veya nama yazılıdır ve bedelleri tamamen ödenmemiş olan paylar için hamile yazılı hisse senedi çıkarılamaz. Hamiline yazılı hisse senetlerinin devri, aynı yasanın 415.maddesi hükmüne göre teslim ile hüküm ifade eder. Nama yazılı hisse senetlerinin devri ise TTK. nun 416.maddesine göre, ciro edilmiş senedin devralana teslimi ile olur ve 417. madde uyarınca bu devrin pay defterine kaydı ile şirkete karşı hüküm ifade eder. Açıklanan yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, pay devrinin şirket ortakları tarafından yapılması mümkün olup, anonim şirketin üçüncü kişilere pay devretmesi mümkün değildir.
Dava konusu olaya gelince; davalı anonim şirket yönetim kurulu 5.8.2000 tarihli kararı ile, Metin U'ın 30, Münür Y'ın 14 hissesini davacıya devrettiğinden bahisle, davacının şirket ortaklığına kabulüne karar vermiş, durumu pay defterine kaydetmiştir. Şirketteki paylarının devrine karar verilen Metin U. ve Münür Y'ın hisselerinin hamiline mi, yoksa nama mı olduğu dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Mahkemece, hisse devirlerinin ne şekilde gerçekleştiği ve TTK. nun 415,416 ve 417. maddelerine uygun olup olmadığı, hisselerin nominal ve reel değerleri araştırılmamıştır. Mahkemece, şirket yönetim kurulunun 5.8.2000 tarihli kararın ve bu kararın dayanakların incelenerek devir edenlerin devre karşı işlemleri de değerlendirmeli, şayet bu paydaşların devir karşısında iradelerinin tam olarak belirlenmediği anlaşılırsa bu devirden etkilenecek olan Metin U. ve Münür Y. hakkında dava açması için davacı vekiline süre verilmesi ve açılacak davanın işbu dava ile birleştirilerek, toplanacak delillere göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kısmen kabulü doğru görülmemiş, hükmün mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, mümeyyiz davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı şirket yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21.1.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy