(Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 23)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 1.Ticaret Mahkemesince verilen 14.03.2001 tarih ve 1998/681-2001/218 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraflar vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 15.01.2002 günde davacı avukatı Şükrü Kaleağası ile davalı avukatı Nuray Dinçment gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Hüseyin Ulus tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin ürettiği kum midyelerinin, yan kuruluşu olan Dardanel Dış Tic. A.Ş. adı ile İtalya'ya ihraç ettiği, uluslar arası taşıma belgesi olan Alpin A.Ş. ile anlaştıklarını, kamyon ve sürücüler müvekkiline ait olduğunu; ancak yasa gereği Alpin A.Ş.ne kiralandığını, CMR sorumluluk sigortasının da yazışmalar ve prim ödemelerinin müvekkilince gerçekleştirilerek Alpin A.Ş. adına davalı ile yapıldığını; ancak aracın devrilmesi sonrası oluşan hasardan doğan sigorta tazminatının ödenmediğini ileri sürerek, 27.225 ABD Dolarının faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş; daha sonra davaya müdahale eden Dardanel Dış Tic. A.Ş. vekili de aynı talebi yinelemiştir.
Davalı vekili, davacının sigorta ettiren olmadığını, davacı tarafından taşıyıcı Alpin A.Ş.ne talep yöneltilmediğini, taşıyıcı ile yaptığı anlaşma uyarınca davacının tüm sorumluluğu uhdesinde saklı tuttuğu ve sigortalının pasifinde bir artış olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan deliller ve yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucuna göre, taşımanın davacı araç ve sürücüleri ile gerçekleştirildiği, sigorta ilişkisinin davalı ile davacı arasındaki yazışmalarla oluştuğu, ayrıca sigortalı gözüken şirketin tazminatı temlik ettiği ve tazminatın dava tarihindeki kurdan hesabının gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.209.707.011 TL.sinin faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraflar temyiz etmiştir.
1) Dava uluslararası kara yoluyla taşıma sırasında oluşan hasarın CMR sorumluluk sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Olaydaki gerçek taşıyıcının Dardenel Önentaş AŞ. olduğu, dava dışı Alpin ile Önentaş AŞ arasındaki anlaşmanın gerçek anlamda bir taşıma anlaşması olmadığı, bu anlaşmanın Alpin AŞnin TIR karnelerinden yararlanmak amacıyla yapıldığı, bu nedenle de usulen Alpin AŞ.nin sigorta ettiren olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Dava dışı Alpin AŞ. sigortacıya karşı başvurma hakkını Önentaş AŞ.ne yöntemince temlik etmiştir. Bu durumda Önentaş AŞ. olayda gönderen sıfatını taşıyan Dardenel Dış Tic AŞ.ne zarardan dolayı yaptığı ödeme nispetinde ve CMR.nin 23. maddesi kapsamıyla sınırlı olmak üzere zararın tazminini CMR sigortacısından isteyebilecektir.O halde,dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve yukarda açıklanan nedenlere göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Davacı tarafın temyizine gelince; hasar ödemelerinin, yabancı paranın ödeme tarihindeki TC Merkez bankası efektif satış kuru üzerinden TL.sı olarak yapılacağı, CMR sigorta poliçesinde Esas alınacak döviz kuru başlığı altında kayıtlandırıldığı ve dava dilekçesindeki istem de buna uygun olduğu halde, mahkemece bu husus gözden kaçırılarak, bilirkişi raporunda hesap sonucu olarak belirtilen 22.513.49 ABD Dolarının dava tarihindeki Türk Lirası karşılığına hükmedilmesi yerinde görülmediğinden, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı tarafın temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 250.000.000 TL. duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 281.730.000 lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 15.01.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy