(CMR m. 2)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 9. Ticaret Mahkemesince verilen 07.05.2001 tarih ve 1998/1156-2001/604 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında akdedilen taşıma sözleşmesi uyarınca 19.440 kg. canlı istiridyenin 4 gün içinde İspanyaya taşınması işini davalının üstlendiğini, taşımanın 4 gün gecikmeli olarak yapılması nedeniyle istiridyelerin tamamının öldüğünü, alıcı firma tarafından imha edildiğini, davalının ağır kusuru bulunduğunu ileri sürerek, 57.250 DM.nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, ayıp ihbarının süresi içinde yapılmadığını, taşıma sözleşmesinde süre bulunmadığını, makul süre olan 5 gün içinde gerçekleştirilmiş olduğunu, kusurları bulunmadığını, zararın davacının eksik talimatından ve malın özelliğinden kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, taşımanın normal süresinin 2 gün geçirilmesi ile gerçekleştirildiğini, davalının geç teslimden kaynaklanan zarardan sorumlu olduğu, ağır kusur ve ihmal nedeniyle dava hakkının düşmemiş olduğu, normal taşımada görülen % 20 ölüm oranı nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiği sonucuna varılarak, davanın kısmen kabulüne, 50.400 DM.nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve faturanın taşınan istiridyenin % 20 ölüm oranı gözetilerek düzenlenmiş bulunduğuna dair taşımaya ilişkin belgelerde açıklık bulunmamasına ve bu yöne ilişkin Ticaret Odası yazısına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesine göre, davacıya ait canlı istiridye yükünün Türkiye'den İspanya'ya taşınması işini davalı şirket üstlenmiş, varma yerinde istiridyelerin %85inin ölü olduğu, kalan kısmının beslenip büyütülemeyecek durumda olduğu alıcı tarafından tespit ettirilmiştir.
Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi eksik ve hüküm vermeye yeterli değildir. Taşıma sözleşmesine göre, taşımanın İstanbul'dan İspanya'ya yapılacağının kayıtlı bulunmasına göre, çıkacak ihtilaflarda Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma yani CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Davalı vekili yargılama sırasında hasar ihbarının süresinde yapılmadığını, hasarın taşıma sırasında mı yoksa teslimden sonraki saklama koşullarının yetersizliği ile mi meydana geldiğinin belirlenmediğini savunmuş, aynı doğrultuda bilirkişi raporuna yaptığı itirazları da yukarıda anılan CMR hükümlerine göre yeterince incelenip değerlendirilmemiştir. O halde, mahkemece özellikle canlı istiridye konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu üç kişilik heyet vasıtasıyla somut olaydaki taşımanın özelliği dikkate alınarak, öncelikle istiridyelerin salt taşımadan veya gecikmeden kaynaklanan nedenlerden dolayı ölüp, ölmeyecekleri ve bu şekilde taşıyıcının kusuru olup olmadığı, davacı tarafından dayanılan veteriner raporunda incelenen 12.960 kg. istiridyenin ölüm nedeni belirtilmemiş bulunmasına göre, inceleme dışı bırakılan 6.480kg. istiridye bakımından ölüm nedeni ve CMR hükümlerine göre iki parti yönünden de ihbarın süresinde yapılıp yapılmadığı üzerinde durulup, ayrıntılı ve itirazları değerlendirir nitelikte rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye ve T.T.K.nun taşımaya ilişkin hükümlerine dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddini, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,aşağıda yazılı bakiye 1.720.000 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 04.02.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy