(818 S. K. m. 248, 262)
Dava: Davacı vekili, müvekkiline ait Nevşehir-Kapadokya Hava Alanında kiracı olan davalının 01.04.1999 - 30.06.1999 dönemine ait kira borcunu ödemediğini ileri sürerek, ( 22.060.015.524.- ) TL.nın faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, hava alanının dış hatlara açılmaması nedeniyle sözleşmenin yürürlüğe girmediğini ve anlaşma sağlanamadığı için sözleşmenin feshedildiğini, ihtirazı kayıt ile ödenen bir kısım ödemelerin istirdadı için de ayrıca dava açıldığını, hüküm doğurması şarta bağlanmış sözleşme nedeniyle bir talepte bulunulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere nazaran, taraflar arasında düzenlenen 02.12.1998 tarihli kira sözleşmesinin davalı tarafından 11.05.1999 tarihli ihtar ile feshedildiğini, her ne kadar, sözleşme üzerine kira başlangıcı olarak el ile 15.02.1999 tarihi yazılmış ise de, bunun davalı tarafından kabul edilmediği, sözleşmenin 5/c-d-e maddelerinde sözleşmenin yürürlüğe girmesi koşullarının belirtilmiş olup, hava alanı dış hatlara açılmadığı için davalı tarafça proje sunulamadığı, bu itibarla, sözleşmenin hizmete başlama ve dolayısıyla mali hükümlerinin yürürlüğe girmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Karar: Dava, davalı tarafından kiralanan ( free-shop ) işyerinin kira bedelinin tahsiline ilişkin olup, taraflar arasında imzalanan 02.12.1998 tarihli sözleşme ve eki kira sözleşmesi incelendiğinde, sözleşmenin her iki tarafa da borçlar yükleyen bir sözleşme olduğu görülmekte olup, sözleşme süresi ve sona erdirme koşullarının da sözleşmede kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. İki tarafa da borç yükleyen böyle bir sözleşmenin bir tarafça tek taraflı beyan açıklaması ile feshi mümkün değildir. Her ne kadar, mahkemece, davacıya ait havaalanının dış hat seferleri açılmadığı, bu durumda sözleşmenin 5 nci maddesine göre davalının proje sunmasının mümkün olmadığı ve dolayısıyla sözleşmenin mali hükümlerinin başlamadığı kabul edilmiş ise de, sözleşmede, davacının havaalanının dış hatlara açma koşulu veya yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bakanlar Kurulu'nun 09.10.1998 tarihli kararı ile sözkonusu havaalanının dış hudut kapısı kapsamına alındığı da ihtilafsızdır. Davalı tacir olup, ticari ilişkilerinde basiretli bir tacir gibi davranması, ileriye yönelik yatırım ve projelerini de gerekli hassasiyet ve özen içinde gerçekleştirmesi zorunludur. Bu durumda mahkemece, dava konusu havaalanı dış hat seferlerine açılmadığı için davalının sözleşmeyi bozması veya bozma isteğinde haklı olmadığının kabulü ile, davacının sözleşmeye uygun talep edebileceği kira bedelinin tespit ve hüküm altına alınması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 250.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.02.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Dava: Davacı vekili, müvekkiline ait Nevşehir-Kapadokya Hava Alanında kiracı olan davalının 01.04.1999 - 30.06.1999 dönemine ait kira borcunu ödemediğini ileri sürerek, ( 22.060.015.524.- ) TL.nın faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, hava alanının dış hatlara açılmaması nedeniyle sözleşmenin yürürlüğe girmediğini ve anlaşma sağlanamadığı için sözleşmenin feshedildiğini, ihtirazı kayıt ile ödenen bir kısım ödemelerin istirdadı için de ayrıca dava açıldığını, hüküm doğurması şarta bağlanmış sözleşme nedeniyle bir talepte bulunulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere nazaran, taraflar arasında düzenlenen 02.12.1998 tarihli kira sözleşmesinin davalı tarafından 11.05.1999 tarihli ihtar ile feshedildiğini, her ne kadar, sözleşme üzerine kira başlangıcı olarak el ile 15.02.1999 tarihi yazılmış ise de, bunun davalı tarafından kabul edilmediği, sözleşmenin 5/c-d-e maddelerinde sözleşmenin yürürlüğe girmesi koşullarının belirtilmiş olup, hava alanı dış hatlara açılmadığı için davalı tarafça proje sunulamadığı, bu itibarla, sözleşmenin hizmete başlama ve dolayısıyla mali hükümlerinin yürürlüğe girmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Karar: Dava, davalı tarafından kiralanan ( free-shop ) işyerinin kira bedelinin tahsiline ilişkin olup, taraflar arasında imzalanan 02.12.1998 tarihli sözleşme ve eki kira sözleşmesi incelendiğinde, sözleşmenin her iki tarafa da borçlar yükleyen bir sözleşme olduğu görülmekte olup, sözleşme süresi ve sona erdirme koşullarının da sözleşmede kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. İki tarafa da borç yükleyen böyle bir sözleşmenin bir tarafça tek taraflı beyan açıklaması ile feshi mümkün değildir. Her ne kadar, mahkemece, davacıya ait havaalanının dış hat seferleri açılmadığı, bu durumda sözleşmenin 5 nci maddesine göre davalının proje sunmasının mümkün olmadığı ve dolayısıyla sözleşmenin mali hükümlerinin başlamadığı kabul edilmiş ise de, sözleşmede, davacının havaalanının dış hatlara açma koşulu veya yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bakanlar Kurulu'nun 09.10.1998 tarihli kararı ile sözkonusu havaalanının dış hudut kapısı kapsamına alındığı da ihtilafsızdır. Davalı tacir olup, ticari ilişkilerinde basiretli bir tacir gibi davranması, ileriye yönelik yatırım ve projelerini de gerekli hassasiyet ve özen içinde gerçekleştirmesi zorunludur. Bu durumda mahkemece, dava konusu havaalanı dış hat seferlerine açılmadığı için davalının sözleşmeyi bozması veya bozma isteğinde haklı olmadığının kabulü ile, davacının sözleşmeye uygun talep edebileceği kira bedelinin tespit ve hüküm altına alınması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 250.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.02.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy