(6762 S. K. m. 1223)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 7.Ticaret Mahkemesi' nce verilen 12.03.2002 tarih ve 1998/425 - 2002/139 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi P. Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, 13.02.1997 tarihinde davalı şirkete ait T. Petrol Tankerinde meydana gelen yangın nedeniyle Kurtarma - Yardım Tekel Hakkına dayanarak müvekkiline ait gemi, römorkör ve botların gayretleri ile yangının tamamen söndürüldüğünü ileri sürerek Kurtarma, Yardım, Yangın, Söndürme ve Çevre zararlarını önlemeye ilişkin hizmetler ile masraf ve zararlar toplamı 4.000.000 USD alacaklarının olay tarihi itibariyle dövize uygulanan faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın tankerin Tekne ve Mali Mesuliyet sigortacılarına ihbarını, davanın esastan reddini ve talebin bir bölümü kabul edilecek olursa, bu miktarın " TL" olarak tespitini, savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, geminin yangın sonucu tamamen enkaz haline geldiği, davacının verdiği hizmetin geminin tam olarak kurtarılmasını sağlamadığı ve geminin kurtarma, yardım hizmeti sonucunda enkaz halinde kurtarılmış olsa dahi kurtarma yardım alacağının doğacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 637.500 USD' nin 13.2.1997 tarihinden itibaren yıllık % 5, 1.8.1997 tarihinden itibaren yıllık % 9 döviz faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmiştir.
Kararı davacı ve davalı vekilleri temyiz etmiştir.
1) Dava, TTK' nun 1223 maddesine dayalı kurtarma ve yardım ücretinin tahsili istemine ilişkindir. Yangın sonucu davalıya ait tanker, tam zıyaa uğrayarak gemi sicil kaydından terkini yapılmıştır. Davacı, davalının bir çağrısı veya kendi isteği bulunmadığı halde yetkili makamların emriyle yangını söndürmeye katılmış ve zorunlu masraflar yapmış ise de, böyle bir faaliyeti herhangi bir zorlama olmaksızın yapsa idi, yardımlar semeresiz kaldığında donatandan bir şey istemeyeceğini, bunun yasa hükmü gereği olduğunu bilebilecek durumda olduğu ve yaptığı masraflara kendisinin katlanmak zorunda olduğu söylenebilecek ise de; petrol yüklü bir tankerin yanmaya başlaması olay yeri itibariyle bütün bir İstanbul için can ve mal güvenliği bakımından çok büyük bir tehlike arz etmektedir. Kamu hukukunun ana ilkesi de fertlerin can ve mal güvenliğinin Devlet tarafından korunması bulunduğuna göre, bu yolda yetkili makamlarca verilen emir üzerine davacının davalının tankerindeki yangını söndürme faaliyetine girişmiş ve masraflar yapmak zorunda kalmış olması ve yardımın semeresiz kalması nedeniyle T.T.K. 1223 ncü maddesi uyarınca bu masrafların donatandan istenebilmesi mümkün değildir.
Ancak kamu yararı yönünde emri veren resmi makamlara izafeten Hazine'den tahsili isteme hakkı şartları varsa, Hazine'ye rücu düşünülebilirse de, bu davada Hazine hasım gösterilmeyip, sadece donatan aleyhine dava açıldığından, kurtarma ve yardımın semeresiz kalması, davacının müdahalesinin geminin kurtarılmasını sağlamayarak yangın sonucu tam zıyaa uğraması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair, davacı vekilinin ise tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açılanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair, davacı vekilinin ise tüm temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödedikleri, temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 17.04.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy