(1086 S. K. m. 283)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10.07.2002 tarih ve 1996/412 - 2002/379 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi Davacı ve Muk. Davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı - karşı davalı vekili, müvekkili ile dava dışı E... B... Kurumu arasında taze donmuş sığır etinin ithal ve satışı konusunda yapılmış anlaşma çerçevesinde etlerin Ukrayna'dan Türkiye'ye naklinin davalıya ait araçla yapıldığını, davalının 5 gün gecikme ile 17.06.1996'da Ankara'ya ulaştığını ancak kurumun özelleştirilmesi nedeniyle etlerin Eskişehir'e gönderildiğini, ancak etlerin vasıflarının bozulması nedeniyle kurumca kabul edilmediğini, bozulma nedeninin araçtaki termoking'in arızalanması olduğunu, ileri sürerek kurumca kabul edilmeyen 19.386 kg etin dava tarihindeki kur karşılığı olan 5.191.845.000 TL.nin dava tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı - karşı davacı vekili, taşınan etlerin bozuk olmadığının tesbit edildiğini, gecikmenin etlerin bozulmasına etki etmeyeceğini, soğutma sisteminde arıza olmadığını, davacının talimatıyla deniz yoluyla gelindiğini, etlerin teslim alınması için davacıya çekilen ihtarın sonuçsuz kalması nedeniyle etlerin depoya konulduğunu, davacının navlun ve belirleme ücretlerini ödemediğini, ileri sürerek 3000 USD navlun ücreti, 5500 USD bekleme ücreti ve 135.702.000 TL depolama ücretinin faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından davacının etlerin bozuk olduğunu ispatlayamadığı, dava sırasında etlerin 2.289.000.000 TL.ye satılıp, bedelinin davacıya ödendiği, karşı davada ise, 25.05.1996 tarihli yükleme talimatına göre 3000 USD navlundan 800 USD.nin peşin alındığı 2200 USD navlun alacağının kaldığı, beklemenin davacı karşı davalının talimatıyla olduğunun ispatlanamadığı, depolama ücretinin 110.975.000 TL olarak ispatlandığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise kısmen kabulü ile 2200 USD.nin fiili ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığının ve 110.975.000 TL depolama ücretinin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile davacı karşı davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı - karşı davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı, davalı tarafından Ukrayna'dan Türkiye'ye taşınan sığır eti emtiasının 5 gün gecikme ile yapıldığını, aracın Termoking'inin arızalı olması nedeniyle etlerin bozulduğunu, bu nedenle etlerin müvekkili ile dava dışı E... ve B... Kurumu Kombinasınca yapılan sözleşme hükümlerine aykırı olması nedeniyle kabul edilmediğini ileri sürerek, taşınan et bedelinin tahsili talep edilmiştir. Etlerin teslim için götürüldüğü E... Et Kombinasın Müdürlüğü'nce tutulan 20.6.1996 tarihli tutanakta, davalının taşıdığı etlerin muayenesinde, etlerin yer yer çözülmüş olduğu (bıçağın 5 ila 10 cm. yer yer işlediği) çözülme ve donmadan mütevellit kararmalar gösterdiği, sözleşme şartlarına uymadığı ve Kombina tarafından bu etlerin tüketilmesinde sıkıntı yaşanacağı belirtilerek etler kabul edilmemiştir. Davalının sigortacısı tarafından 10.7.1996 tarihinde Kalite Sistem laboratuarından alınan raporda etlerin tüketime uygun olduğu belirtilmiş ise de, yine davalı tarafından yaptırılan İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1996/1116 Değişik İş dosyasında alınan üçlü uzman bilirkişi raporunda, numunelerin bir gün süreyle 0-4 derecede çözdürmeden sonra yapılan incelemelerde, et yüzeyinin hafif yapışkan bir hal aldığı, et yüzeyinin 0,5 cm. kadar kahverengi- kırmızı, iç kısımlarının ise doğal kırmızı renginde olduğu, kas içi yağlanmanın düşük olduğu, etlerin laboratuar sonuçlarına göre bozulmuş olmadıkları, ancak, mevcut durum itibariyle kısa sürede tüketilmesi gerekeceği belirtilmiştir. Bu durumda, E... Et Kombinası tarafından tutulan tutanakta belirtilen veriler ile Değişik İş dosyasında belirtilen veriler birbirini doğrulamaktadır. Tesbit dosyasında etlerin satılabilir rayiç bedelinin tesbit tarihi 8.8.1996 tarihi itibariyle 220.000.TL. civarında olduğu, dosyada bulunan Et ve Balık Kurumunun 14.8.2000 tarihli yazısında 26.12.1996 tarihinde dondurulmuş karkas sığır etinin satış fiyatının 340.000.TL. + KDV. olduğu bildirilmiştir. Etler 26.12.1996 tarihinde İstanbul 13. İcra Müdürlüğü tarafından 4.071.060.000.TL.nin %75'i olan 3.065.000.000.TL. ye satılmıştır
Mahkemece, bilirkişi raporları alanmış ise de, alınan raporlar karar vermeye yeterli değildir. Zira; raporlarda, etlerin bozulup bozulmadığı üzerinde durulmuş, bir takım varsayımlardan hareket edilip, davacının talebinin yorumlanmasıyla yetinilmiştir. Etlerin 20.6.1996 tarihli tutanakta belirtilen vasfının insan sağlığına uygun olup olmadığı, piyasada satışa sunulmasının ve kullanımının makul olup olmadığı, çözülen kısmın kaldırılarak tüketime uygun hale getirilip getirilemeyeceği, mevcut halin dava dışı kurum tarafından kabulünü etkilemesinin mümkün olup olmadığı, etlerin mevcut durumunun taşıyıcının kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı yoksa, bu şekilde taşınan etlerde saptanan verilerin normal olup olmadığı, fiyattaki değişikliğin nedeni konusunda açıklama içermemektedir. Bu itibarla mahkemece, veteriner, taşıma konusunda uzman hukukçu bilirkişi ve hesap bilirkişisinden oluşacak kurula dosyanın tevdi ile yukarıda ayrıntılı olarak açıklananlar doğrultusunda rapor alınmak suretiyle davacının zararının bulunup bulunmadığının tesbiti ile sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı- karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05.05.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy