(6762 S. K. m. 1292, 1299)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kuşadası Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 21.06.2002 tarih ve 1998/872 - 2002/641 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalılardan E... Sigorta ve Ş... Sigorta vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi D. Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait ve Ş... Sigorta şirketine kasko sigortası ile sigortalı aracın, diğer davalıların maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, tam kusuru ile çarpması sonucu hasarlandığını ileri sürerek, 865.510.000 TL maddi hasar ile 100.000.000 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren yasal oranda temerrüt faizi ile davalılardan tahsili talep ve dava etmiştir.
Davalı Ş... Sigorta Şirketi vekili, sürücünün alkollü olarak dava konusu kazayı yaptığını, hasarın teminat dışı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Ahmet A... hakkındaki dava, atiye terk edilmiştir.
Davalı E... Sigorta Şirketi vekili, dava konusu aracın trafik poliçesine kayıtlarda rastlanılmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Resul A..., davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından E... Sigorta Şirketi'nin kaza tutanağında poliçesi belirtildiğinden poliçe ibraz etmese de sorumlu olacağı, davacı aracın sürücüsünün alkollü olmasının kazada etkili olmadığı, bu nedenle Ş... Sigorta Şirketi'nin hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 672.955.500 TL. nin haksız fiil tarihinden itibaren yasal temerrüt faizi ile Ahmet A... dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı ile Ş... Sigorta Şirketi ve E... Sigorta Şirketi vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Ş... Sigorta Şirketi vekili ve davacı vekilinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacı vekili, müvekkiline ait ve davalı Ş... Sigorta Şirketi'ne kasko sigortası ile sigortalı aracın, diğer davalıların malik, sürücü ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpması sonucu hasarlandığından bahisle tazminat talebinde bulunmuştur. Davalı Şark sigorta şirketi vekili, davacının maliki olduğu aracın sürücüsünün kaza sırasında alkollü olduğunu savunarak, hasarın teminat dışı olduğunu savunmuştur. Kasko sigortası taraflar arasında poliçe genel şartları çerçevesinde akdedilen bir sözleşmedir. Poliçe Genel Şartları'nın (A-5) maddesinin 5. Fıkrasına göre, rizikonun teminat dışında kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip, kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluştuğunun da sigortacı tarafından kanıtlanması gerekir. Bu durumun belirlenmesi de, aralarında bir trafik uzmanı ve nöroloğun da bulunduğu bir bilirkişi kurulu marifetiyle inceleme yaptırılmak, olayın meydana geliş şekli itibariyle bu kaza ve hasarın münhasıran alkolün etkisi altında ileri gelip gelmediğinin ve illiyet bağı bulunup bulunmadığının tesbit ettirilmesi ile mümkündür. Mahkemece, açıklananlar ışığında, yeniden uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, içerisinde nörolog bilirkişinin bulunmadığı bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
3- Ayrıca, mahkemece, kasko sigortacısı Ş... Sigorta Şirketi yönünden olay tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmiştir. TTK. nun 1299/1. maddesi hükmü uyarınca mal sigortalarında sigorta bedelini ödeme borcu, rizikonun gerçekleştiğini sigortacıya ihbar borcunun aynı Yasa'nın 1292.maddesine göre doğduğu tarihte muaccel olur. Dosyada bulunan poliçe genel şartları B.3.3.1.maddesi hükmüne göre, sigortacı rizikonun gerçekleştiğini belirleyen bilgi ve belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren en geç 15 gün içinde gerekli incelemeyi tamamlayıp, hasar ve tazminat miktarını tesbit edip sigortalıya belirtmek zorundadır. Bu itibarla mahkemece, mahkemece, davacının, davalıya hasar bildirimine ilişkin Kuşadası Noterliği'nin 14546 yevmiye nolu 7.8.1998 ihtarın tebliği tarihinin 10.8.1998 olduğu dikkate alınmak suretiyle, davalı sigortanın temerrüde düştüğü tarih tesbit edilip, sonucuna göre karar vermek gerekirken, olay tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.
4- Davalı E... Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarına gelince; bu davalı sigorta şirketi aleyhine davalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatı ile dava açılmıştır. Davalı sigorta vekili, cevap ve 7.8.2001 tarihli dilekçelerinde, sigorta poliçesinin kayıtlarında tespit edilemediğini açıkladığına göre, mahkemece gerekirse sigorta poliçesinin gerçek numarası araştırılıp bir örneği dosyaya celbedildikten ve olmaz ise, davalı şirketin merkezinde keşif yapılarak, kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra davalı sigortanın sorumlu olup olmadığının tespit edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
5- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; HUMK.389. maddesi hükmüne göre, verilen kararda iki tarafa tahmil ve bahşedilen vazife ve hakları şüphe ve tereddütü gerektirmeyecek şekilde açıklanmalıdır. Yine, aynı kanunun 426. maddesi hükmü uyarınca, dava masraflarının neler olduğunun ilam altında gösterilmesi ve böylece hüküm altına alınan masraf toplamının nelerden meydana geldiğinin açıklanması zorunludur. Mahkemece, hükümde davacının yaptığı masraf toplu olarak gösterilmiş ve davalıdan tahsiline karar verilmişse de, dosyadaki belgelere göre davacının yaptığı masraf belirtilen miktara baliğ değildir. Bu itibarla, mahkemece yukarıdaki kanun hükümleri göz önüne alınarak taraflarca yapılan masraflar tesbit edilip, hükümde dökümünün gösterilmesi ve buna göre masrafların takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Şark Sigorta Şirketi vekili ve davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı Ş... Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın Bu davalı yararına BOZULMASINA, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı E... Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalı yararına BOZULMASINA, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 20.05.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy