(6762 S. K. m. 119/2, 1295, 1297) (818 S. K. m. 101)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Bursa Asliye 6 Hukuk Mahkemesi'nce verilen 17.06.2002 tarih ve 1999/590 - 2002/608 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekili ve davalılardan B. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 29.04.2003 günde davalılar avukatı F. T. Keskin gelip, davacı avukatı tebliğe rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin aracını davalı B. Ltd. Şti. aracılığı ile diğer davalıya kasko sigortasını yaptırdıklarını ve primlerini ödediklerini ancak, acentenin primleri uhdesinde tutarak diğer davalı şirketin poliçeyi iptal ettiği gerekçe gösterilerek sigortalı aracın kaza yapması sonucu oluşan zararın tazmin edilmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000.000.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren reeskont oranı üzerinden temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalı G. Sigorta A.Ş. vekili, poliçe primlerinden son iki taksitin rizikodan önce ödenmemesi nedeniyle poliçenin iptal edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı B. Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. temsilcisi, davacıların G. Sigorta A.Ş'e ait poliçe primlerinden son iki taksitini yatırmaması nedeniyle poliçenin iptal edilmesi üzerine müvekkilince iade primlerden yararlanarak İ. Sigorta A.Ş'ye sigorta yaptırıldığını, davacıların bu şirkete de bakiye primleri ödemeyip İ. Sigorta A.Ş'nin verdikleri beyanda bu şirkete sigorta yaptırmadıkları ve prim ödemediklerini bildirmeleri üzerine İ. Sigorta A.Ş tarafından da hasarın ret edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve tanık anlatımları ile bilirkişi raporuna göre davalı B. Ltd. Şti'nin hem G. Sigorta A.Ş hem de İ. Sigorta A.Ş'nin acentesi olduğu başlangıçta G. Sigorta A.Ş adına düzenlenen poliçe primlerinden son iki taksidin ödenmemesi üzerine poliçenin 14.10.1998 tarihinde iptal edilip 114.733.817 TL iade priminin aynı acente tarafından prim peşinatı olarak kullanılmak suretiyle İ. Sigorta A.Ş adına 1 yıllık sigorta poliçesi düzenlendiği, rizikonun ikinci poliçenin yürürlüğü sırasında oluştuğu, ilk poliçenin iptal edilmesi nedeniyle davalı G. Sigorta A.Ş' nin zarardan sorumluluğu bulunmadığı davalı acentenin aynı zamanda İ. Sigorta A.Ş'nin de acentesi olması ve prim peşinatının ödenmiş olması nedeniyle zarardan sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davalı B. Ltd. Şti. hakkında dava kabul edilmiştir.
Kararı, davacılar vekili ile davalı B. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, sigorta sözleşmesinin iptali nedeniyle sigortalı aracın hasarının ödenmemesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davalı sigorta şirketinin poliçeyi haksız olarak feshettiğinden, davalı acentenin ise tahsil ettiği primi sigorta şirketine transfer etmeyerek zimmetinde tuttuğundan zarardan sorumlu olduğu iddia edilmiştir. Mahkemece, G. Sigorta A.Ş.nin sigorta poliçesinin iptal edilmiş olması nedeniyle sorumluluğu bulunmadığı, davalı acentenin ise primi zimmetinde tutarak poliçenin iptaline neden olduğu gerekçesiyle acente hakkında kabul kararı verilmiştir.
Davaya konu kasko sigorta poliçesi 14.05.1998 tarihinde 1 yıl süreli olarak düzenlenmiş ve primlerden 1/ 4'ü peşin alınmış, bakiyesi ise 14.06.1998'den başlayan 5 eşit taksitle ödenmesi kararlaştırılmıştır. Peşinatın ve ilk 3 taksidin ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
T.T.K'nun 1295 ve 1297.maddelerinde 537 sayılı KHK ile yapılan değişikliğe uygun olarak düzenlenen poliçe genel koşullarının C.1.maddesinde prim taksitlerinin ödenmemesi durumunda poliçenin kendiliğinden feshedileceği belirtilmiş ise de, görülmekte olan bir dava nedeniyle T.T.K'nun 1295/2 ve 1297/2 maddeleri Dairemizin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi'nce 11.03.1997 gün ve 24/35 sayılı kararı ile iptal edilmiş olup, bu nedenle poliçe genel koşullarının C.1 maddesinin de yasal dayanağı kalmamıştır. O halde, prim taksitlerinin ödenmemesi durumunda poliçenin iptal edilebilmesi için B.K'nun 101.maddesi gereğince borçlunun temerrüdünün oluşturulması gerekmektedir. Mahkemece, anılan yasal duruma göre poliçenin davalı sigorta şirketince feshi koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılmadan, poliçenin feshedildiğinin kabulü ile davalı sigorta şirketi hakkında ret kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Davalı B. Ltd. Şti. vekilinin temyizine gelince, T.T.K'nun119/2 maddesi gereğince acentenin aracılıkta bulunduğu veya akdettiği sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan dolayı kendisine doğrudan dava açılması mümkün olmayıp, ancak izafeten dava açılabilir ve müvekkili hakkında karar verilebilir. Somut olayda hem sigorta şirketine hem de onun acentesi olan davalı B. Ltd. Şti'ne doğrudan dava açılmıştır. Her ne kadar her iki davalı hakkında farklı hukuki nedenlere dayanılmış ise de, sigorta şirketi hakkında dava kabul edildiği takdirde acentenin sorumluluğu söz konusu olmayacaktır. O halde, mahkemece yukarıda 1 nolu bentte açıklanan araştırma sonucuna göre davalı acentenin sorumluluğu belirlenmesi gerekli iken, yazılı şekilde eksik inceleme sonucuna karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle de davalı B. Ltd. Şti yararına BOZULMASINA, 275.000.000 TL. duruşma vekalet ücretinin KDV ile birlikte davacılardan alınarak davalı B. Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. ne verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harçların isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 29.04.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy