(818 S. K. m. 46, 51) (6762 S. K. m. 806) (2918 S. K. m. 85)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ula Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 3.5.2001 tarih ve 1997/160-2001/52 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar, davalı Kamil Çakır ve davalı Tamay Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı Tamay Ltd. Şti. tarafından işletilen Jupi Travel seyahat acentası tarafından düzenlenen tura katıldıklarını, uğranılan kaza sonucu yaralandıklarını, müvekkillerinin ilk tedavilerini Türkiyede yaptırdıktan sonra kalan tedavilerini ülkelerinde yaptırdıklarını, aynı zamanda çalışamama nedeniyle işgünü ve kazanç kaybına uğradıklarını, ileri sürerek fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla Robert Edward Groom için 500 GBP. Maddi ve 350 GBP. Manevi tazminatın (dava tarihi itibariyle 286.300 lira kur üzerinden 243.355.000 lira) Christine Mary Groom için 1000 GBP. Manevi, 500 maddi tazminatın (dava tarihindeki kur üzerinden 429.450.000 lira), Colin Joseph için 620 GBP., maddi ve 500 GBP. Manevi tazminatın (dava tarihindeki kur üzerinden 320.656.000 lira) Jacgueline Joseph için 2000 GBP. Manevi ve 500 GBP. Maddi tazminatın (dava tarihindeki kur üzerinden 715.750.000 lira) aynen sterlin olarak, olmadığı takdirde fiili tahsil tarihindeki kur üzerinden TL. karşılığı ve kaza tarihinden itibaren bir yıl vadeli döviz mevduat hesabına yürütülen faizi ile davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, sigortalı araç sürücüsünün olayda kusurunun olmadığını, bu nedenle müvekkilinin de sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Kamil Çakır vekili, olayda araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, öncelikle davalı sigorta şirketinden talepte bulunulması gerektiğini, yabancı para ile tazminat istenilemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Tamay Tur. Ltd. Şti. davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından maddi zararların harcadıkları para birimi GBP. Üzerinden manevi tazminat yönünden ise, kazanan Türkiyede meydana gelmesi nedeniyle Türk Lirası üzerinden karar vermesi gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile Robert Edward Groom için 95.1 GBP. Cristine Mary Groom için 133,27 GBP., Colin Joseph için 154.14 GBP, Jacgueline Josep için 846.326 GBP. Maddi tazminatın 20.10.1995 tarihinden itibaren, işleyecek Merkez Bankasının sterline uyguladığı faiz ile davalılardan (sigorta şirketinin kişi başına 25.000.000 lira limitle) tahsiline, yine Robert Edward Groom için 50.000.000 lira, Christine Mary Grom için 10.000.000 lira, Colin Joseph için 40.000.000 lira, Jacgueline Joseph için 10.000.000 lira manevi tazminatın 20.10.1995 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacılar, davalı Kamil Çakır ve davalı Tamay Ltd. Şti. vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar Kamil Çakır ve Tamay Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacılar, davalıların işleten, malik ve trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu iken geçirdikleri kaza sonucu yaralanmaları nedeniyle, ülkelerinde yaptıkları tedavi giderleri ve çalışamamaları sonucu işgünü ve kazanç kayıplarının tazminini talep etmişlerdir. Borçlar Kanunun 46. maddesinde beden bütünlüğü bozulan kişinin çalışamamasından doğabilecek zarar ve ziyanını isteyebileceği kabul edilmiştir. Bu maddede yer alan (bütün masraflar) deyimi çok kapsamlıdır. Öyle ki; zarar görenlerin kurtarılması, sağlığının ve çalışma gücünün iadesi için yapılan ve özellikle de yapılması gerekli olan bütün giderler, zararın tutarının belirlenmesinde gözönünde tutulmalıdır. Bu giderlere, katlanılmak zorunda kalınan ve uğranılan cismani zararın giderilmesi ile ilgili bulunan bütün giderler dahildir. Bu sebeple mahkemece, yabancı olan davacıların tedavilerine yurt dışında devam etmeleri nedeniyle maddi tazminat talebinin yabancı para ile değerlendirip, karar verilmesinde bir usulsüzlük görülmemiştir. Ancak,mahkemece, davacıların maddi zararların hesabı için 3 ayrı bilirkişi kurulundan rapor alınmakla beraber, yapılan inceleme karar vermeye yeterli değildir. Zira; her üç raporda da tazminatın hesabına esas alınan davacı taleplerinde yer alan kalemler farklı olarak alındığı gibi ulaşılan sonuçlar da bu nedenle farklı olmuştur. Bilirkişi raporlarının tümüne de davacı vekili itirazda bulunmuştur. Mahkemece, karara esas alınan son bilirkişi raporunda, davacılar Robert Edward Groom ve Christine Mary Groom için kazanç kaybı talebi hiç değerlendirilmemiş, yine, Christine Groom yönünden tedavi masraflarının bir kısmı kabul edilmez iken, denetime elverişli şekilde neden kabul edilmediği yeterince gerekçelendirilmemiştir. Oysa, dosyada bulunan ve Türkçe tercümesi yapılan raporlar ve belgelerle bu davacıların kazada yaralanmaları nedeniyle kazanç kaybına uğradıkları anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece, yeniden uzman bir bilirkişi heyetinden, dosyada bulunan yurtdışından gelen rapor ve belgeler incelenerek ve davacının bilirkişi raporlarına olan itirazları değerlendirilerek denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3- Ayrıca, davalı Tamay Tur. Tic. Ltd. Şti. ile davacılar arasında taşıma sözleşmesi kurulmuş olduğundan, bu davalının TTK.806/1. Maddesine göre, taşıma işini salimen gerçekleştirmediği, çalıştırdığı sürücünün de kusurlu olması nedeniyle davalı Tamay Ltd. Şti. davacıların zararlarından tamamıyla sorumludur. Öte yandan diğer davalı Kamil Çakır da, olaydaki sıfatı nedeniyle KTK.85/1.maddesi gereği sorumludur. Bu durumda davalılar Tamay Ltd. Şti. ve Kamil Çakır, davacılara karşı çeşitli nedenlerle sorumlu olmaları nedeniyle BK. nun 51/1. maddesi hükmü uyarınca, tüm zarardan müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekirken kusurları oranında sorumlu tutulmaları doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar Kamil Çakır ve Tamay Ltd. Şti. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 76.282.345 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacılara iadesine, 10.6.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy