(1086 S. K. m. 428/5, 445) (818 S. K. m. 28)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Adana Asliye 4. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 26.12.2001 tarih ve 2001/1049-2001/1184 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak Yargılamanın yenilenmesini isteyen Combrige University Press vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 14.5.2002 günde davacı avukatı Meliha Selvi gelip davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukat dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Harun Kara tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Yargılamanın yenilenmesini isteyen Camridge University Press vekili, S... Kırtasiyecilik A.Ş. tarafından müvekkili aleyhine açılan ve Mahkemenin 1999/912 Esas, 2000/788 Karar sayılı dosyasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında dava dilekçesinin usulsüz tebliğ edildiğini, müvekkili ile ticari ilişki içinde olan davacının hileye başvurarak gerçek adresi gizlediğini, savunma hakkının kısıtlandığını, böylece kararın kesinleştirildiğini ileri sürerek, yargılamanın yenilenmesini talep ve dava etmiştir.
Karşı taraf S... Kırtasiyecilik A.Ş. vekili cevabında, daha önce tazminata konu olayla ilgili verilen şikayet dilekçesindeki adrese tebligat çıkarıldığını ancak, tebliğ edilmemesi üzerine ilanen tebliğ edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi istenilen dava dosyasındaki tebligatların olay ile ilgili şikayet ve müdahale talebini içeren vekaletnamede bildirilen adrese yapıldığını, yeni adres bırakmadan bildirilen adresten ayrılınması nedeniyle ilanen tebligat yapılarak yargılamanın sürdürüldüğü ve kararın da ilanen tebliğ edildiği, hile kullanıldığı iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesi ile yargılamanın yenilenmesi yönündeki talebin reddine karar verilmiştir.
Karar, yargılamanın yenilenmesini isteyen Camridge Ün.Press vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yukarıda da özetlendiği gibi, davadaki istek yargılamanın yenilenmesine ilişkin olup, yargılamanın yenilenmesi istenen davada elde edilen kararın davalı adresi gizlenerek elde edildiği iddia edilmektedir. Gerçekten de, lehine tazminata hükmedilen S... Kırtasiyecilik A.Ş.nin aralarında yabancı üniversite yayınları da dahil olmak üzere kitap alım satımı ile uğraştığı, esasen ilk baştan davalı Cambridge University yayınlarını izinsiz çoğaltıp sattığı iddiası ile şikayet edildiği ve beraat kararı üzerine de kitapların haksız alıkonulduğu iddiası ile tazminat davası açıldığı anlaşılmaktadır. S... Kırtasiyecilik A.Ş.nin davalı üniversite yayınlarını alıp sattığı da çekişmesizdir. Oysa, satılan kitapların iç sayfasında yayın hakkı sahibinin adresi açıkça belli olduğu gibi, yargılama sırası verildiği anlaşılan 17.12.1999 tarihli sipariş ve irsaliye fişinde de görüldüğü gibi, sipariş alıp veren kitapçının sattığı kitaplara ait yayıncı adresini bilmemesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Tazminat davasını, ceza davasına verilmiş Cambridge University Press adına C. Jane Smith tarafından "Söğütlüçeşme cad. No:45/54 - Kadıköy" adresine tebliğe çıkaran davacının bu adrese tebligat yapılamadığını gördüğü halde ilanen tebligat prosüdürünü izleyip elde ettiği kararı kesinleştirip, hatta icra emrini de ilk adrese çıkardıktan sonra fiili haczin hemen akabinde davalının şimdiki adresinde uygulatması da dosyadan gözlemlenmektedir.
Bilindiği gibi, hile ve hudanın bir tarafın iradesini yanıltmaya yönelik olumlu bir davranış veya fiil içine girmesi ile gerçekleşmesi şart olmayıp, pasif davranmak sureti ile de hileye başvurulması mümkündür. Somut olayda da, karşı tarafın adresini bilmesi gereken hatta bilen tarafın bunu mahkemeye bildirmeyerek pasif tutum ile gizlemesinin karşı tarafın savunma hakkını kısıtlamaya yönelik hile olarak değerlendirilmesi zorunludur.
Bu durumda mahkemece, yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluştuğunun kabulü ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle yargılamanın yenilenmesini isteyen Combridge Universty Press vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın adı geçen taraf yararına BOZULMASINA, takdir edilen 250.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin karşı taraf Stad Kırtasiyecilik A.Ş.den alınarak yargılamanın yenilenmesini isteyen Combridge Universty Press'e verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.5.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy