(554 S. KHK. m. 48, 48/A, 49)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Amasya Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 16.11.2001 tarih ve 2000/64-2001/341 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 11.6.2002 günde davacı avukatı A. Melik Demirdere ile davalı avukatı Kemal Eğrilmez gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Harun Kara tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, dekoratif mobilya profilleri tasarım ve üretimi yapan müvekkilinin 22.04.1999 tarihli endüstriyel tasarım tescil belgesi ile dokuz adet tasarım için tescil belgesi aldığını, müvekkiline ait çoklu tasarımın 1, 6, 7. sayfalarında yer alan tasarımların davalı ürünlerinde taklit edildiğini, bu hususun Endüstriyel Tasarım haklarına tecavüz olduğunun tespit ve önlenmesine, taklit ürün ve üretimde kullanılan araçların imhasına, ilana karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı tarafından her nasılsa endüstriyel tasarım tescili sağlanan tasarımlarda yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığını, Avrupa ülkelerinde ve ülkemizde yıllardır bu şekilde üretimlerin mevcut olduğunu belirterek, asıl davanın reddine, karşılık davada da, davalının 6287 nolu endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporlarına nazaran, davacı-karşılık davalının çoklu tasarım tescilinin 1. Sayfasında yer alan K2501 kod nolu ürün ile, 7. sayfasında yer alan 2203 kod nolu ürün ile ilgili tasarımların daha önceden kamuya sunulmuş olup, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığı, buna karşılık, yenilik ve ayırt edicilik vasıfları bulunan, bu haliyle tescilinde bir usulsüzlük bulunmayan çoklu tasarımın 6. Sırasında yer alan tasarıma davalının tecavüz ettiği gerekçesi ile, asıl davanın kısmen kabulüne, davalı-karşılık davacının çoklu tasarımın 6. Sırasında yer alan tasarıma tecavüzünün önlenmesine, taklit ürünler ve üretimde kullanılan aletlere el konulup imhasına, karşılık davanın da kısmen kabulüne, karşılık davalının çoklu tasarımındaki 1. ve 7. Sayfalarda yer alan tescillerin hükümsüzlüğüne, silinmesine, ilana karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1-) Dava, 554 sayılı KHK hükümlerine dayalı olarak açılmış marka haklarına tecavüzün önlenmesine ilişkin olup, mahkemece bu çerçevede inceleme ve değerlendirme yapılmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davacı- karşılık davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-) Ancak, Yukarıda da belirtildiği gibi, asıl davada endüstriyel tasarım tesciline tecavüzün önlenmesi talep ve dava edilmiş, karşılık davada ise, ayırt edicilik ve yenilik unsurları bulunmadığı belirtilerek, çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi istenilmiştir. Her ne kadar mahkemece, asıl ve karşılık davaların kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporlarının uyuşmazlığın çözümüne ışık tutacak şekilde doyurucu ve tarafların itirazlarını karşılar şekilde olduğundan söz etmeğe imkan yoktur. Böyle bir dava ve karşılık dava karşısında öncelikle, karşılık davada ileri sürülen hükümsüzlük iddia ve talebi üzerinde durulması ve varılacak sonuca göre asıl davadaki iddia ve delillerin üzerinde durulması zorunludur. İlk bilirkişiler kurulu, karşılık davadaki iddiaları doğrular şekilde rapor vermiş olup, ikinci bilirkişi kurulu ise, sadece haksız rekabet hükümleri ile sınırlı inceleme yapmıştır. Bu durumda, ilk bilirkişi raporu ile son bilirkişi raporu arasındaki kısmi aykırılığın giderilmesi, taraf itirazlarının karşılanması zorunludur. O halde mahkemece, davacının endüstriyel tasarım tescil belgesi ile birlikte fiilen üretim yaptığı numunelerin ve yine davalı-karşı davacı üretimleri ile şayet mümkün ise, daha önce yurt içi ve yurt dışında benzeri olduğu ileri sürülen ürün örneklerinin getirtildikten sonra, davalı- karşılık davacının sunduğu katalog ve broşürler ve diğer taraf delilleri ile birlikte tarafların iddia ve itirazlarını karşılayacak şekilde, işin özelliği de dikkate alınarak, talimat yolu ile ODTÜ Endüstri Mühendisliğinden seçilecek iki akademisyen ve bu alanda uzman bir hukukçudan oluşturulacak bilirkişi kurulundan rapor alınması ve elde edilecek sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, işin teknik ve uzmanlık gerektiren yönü dikkate alınmadan kısmi aykırılık taşıyan raporlara rağmen yazılı şekilde hüküm tesisi doğru oymamıştır.
3-) Kabul şekline göre de, sırf dava konusu ürünlerin üretimine mahsus alet ve makinelere el konulup imhasına karar vermek gerekirken, gerektiğinde çok amaçlı dahi kullanılmaları mümkün alet ve makinelerin dahi infazda tereddüt yaratacak şekilde imhasına karar verilmesi doğru olmadığı gibi yine, karşılık davada, davacı-karşılık davalının çoklu tasarımındaki 9 adet tasarımın da hükümsüzlüğü talep ve dava edildiği halde, diğer tasarımlar yönünden bir irdeleme ve inceleme yapılmaması da isabetsiz olmuştur.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davacı-karşılık davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, kararın, (3)nolu bentte yazılı nedenlerle davalı-karşılık davacı, (2) no lu bentte açıklanan nedenlerle taraflar yararına BOZULMASINA, taktir edilen 250.000.000 TL duruşma vekillik ücretinin her bir taraftan alınarak yekdiğer tarafa verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harçların istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 13.06.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy