(6762 S. K. m. 773, 774) (818 S. K. m. 83) (CMR m. 15)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 9.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 24.09.2001 tarih ve 2000/760 - 2001/1241 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 18.06.2002 günde davacı avukatı ile davalı avukatı gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin Hollanda'ya ihraç ettiği giysileri taşımayı üstlenen davalının malları alıcıya teslim etmediğini ileri sürerek, ( 70.426,10 ) Hollanda Florini'nin 01.11.1999'dan itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, acente olan müvekkiline doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, taşımanın yerine getirildiğini, giysilerin niteliği gereği bozulmayacağını, davacının sınırlı sorumluluk hükümlerine göre talepte bulunabileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, sunulan kanıtlara ve bilirkişi raporlarına dayanılarak, davalının davacı gönderene acente olduğunu belirtmediği, malların geri getirilmesi teklifinde bulunmuş ise de, malların hangi depoda olduğuna ilişkin belgenin verilmediğini, CMR hükümlerine göre, davalı taşıyanın sınırlı sorumlu olduğu ve sorumlu olunan meblağın ( 47,491 ) Hollanda Florini olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile ( 47,791 ) Hollanda Florini'nin BK.nun 83 ncü maddesine göre % 10 faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentler dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Ancak, mahkemece davalı taşıyanın, malların Hollanda'daki alıcısınca teslim alınmamasından sonra davacı gönderenden faksla malları geri getirme talimatı istenmiş ise de, bu malların orada bulunduğunun belgelenmediği sonucuna varılarak, davalının sorumluluğuna hükmedilmesi eksik incelemeye dayalı olduğundan yerinde görülmemiştir.
Kararın dayandırıldığı bilirkişi ek raporuna yönelik olarak davalı vekilince verilen 17.09.2001 havale tarihli dilekçe ekindeki varma yerindeki depoya tevdi olgusuna ilişkin İngilizce yazılı belgeler üzerinde durularak, alıcının malları teslim almaktan kaçınması sonrasında davalı taşıyanca CMR.nun 15/1 nci maddesi hükmü gereği, kışlık giysi olan taşımaya konu emtianın bozulma olasılığı da bulunmadığı gözetilerek, Türkiye'ye geri getirilmesi konusunda davacı gönderenden yöntemince talimat isteyip, istemediğinin ve bunu sağlamak için de emtiayı uygun biçimde koruma önlemleri alıp almadığının belirlenmesi ve sonucuna göre davalının sorumluluk koşullarının varlığının tartışılması gerekirken, bu yöndeki savunmanın yeterince irdelenmemesi doğru görülmemiştir.
3-Kabule göre de, yabancı para üzerinden hüküm kurulduğuna göre, temerrüt faiz oranı olarak CMR'de öngörülen % 5 yerine, özel hüküm varken uygulama yeri bulunmayan BK.nun 83 ncü maddesi uyarınca ilgili dönemde Devlet Bankaları'nca bir yıl vadeli Hollanda Florini cinsinden döviz tevdiat hesaplarına uygulanan en yüksek faiz oranına hükmedilmesi isabetsiz bulunmuş, kararın bu yön bakımından da bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) nolu bentte yazılı nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyizi itirazlarının reddine, ( 2 ) ve ( 3 ) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, kararın davalı yararına BOZULMASINA,
250.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 20.06.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy