(4721 S. K. m. 1, 2, 4) (818 S. K. m. 18, 19, 248)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 29.11.2001 tarih ve 2001/493 - 2001/1156 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile imzaladığı 10 yıllık kira sözleşmesi ile davalıya ait mecuru aylık peşin ödenmek üzere 8.650 DM+KDV üzerinden kiraladığını, sözleşmenin 7 nci maddesinde özel durumlardan kira bedelinin yeniden günün şartlarına uyarlanması gereğinin kabul edildiğini, kira sözleşmesinde öngörülen sürenin 4 ncü yılının bittiği 2001 yılı Mart ayında yüksek oranlı enflasyon ve devalüasyon sonucunda sözleşmede öngörülen kira bedelinin ödenemez hale geldiğini ileri sürerek, 01.04.2001 tarihinden itibaren aylık kiranın 6.500 DM+KDV olarak uyarlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, sözleşmenin serbest istence dayalı olarak imzalandığını, sözleşmeye bağlılığın korunması gerektiğini, ülkedeki yüksek enflasyonun beklenmeyen, umulmayan bir durum olmadığını, sözleşmede belirtilen yıllık % 4 artışa rağmen müvekkilce iyiniyetli olarak bu artışın yapılmadığını ve kira bedelinin artırılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullara, Türk Lirası'nın satın alma gücündeki aşırı değer kaybına rağmen DM.nin TL karşısında kısa bir süre içerisinde ve tahmin edilenin çok üzerinde bir değer kazandığı, bu durumun sözleşmedeki edim dengesini davacı şirket aleyhine aşırı derecede bozduğu, kira bedelindeki artış miktarının ülkenin içinde bulunduğu ekonomik duruma ve Türk parası emsallerine, rayiç kira bedellerine uygun oluşmadığı, esasen davacıya izafe edilebilecek bir kusur da bulunmadığı gerekçesiyle, 8.650 DM+KDV olan kira bedelinin 04.05.2001 dava tarihi itibariyle 6.500 DM+KDV olarak uyarlanmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalının kira sözleşmesinde öngörülen yıllık kira bedeli artış oranını uygulamamak suretiyle ödülü olarak uyarlama koşullarının varlığını kabul etmiş olmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Ancak, sözleşmedeki edim dengesinin 2001 yılı Mart ayında gerçekleştirilen devalüasyon nedeniyle davacı aleyhine bozulduğu iddia edilerek, davalıya gönderilen 28.03.2001 tarihli ihtarnamede kira bedelinin 7.400 DM+KDV olarak uyarlanması istenmiştir. Davacının devalüasyon yapıldığı tarihten hemen sonra uyarlanmasını istediği bu miktar gözden kaçırılarak, aradan 1,5 ay gibi kısa bir süre geçtikten sonra açılan davada istediği miktara göre uyarlamaya karar verilmesi doğru görülmemiştir. O halde mahkemece, ihtar tarihi ile dava tarihi arasında davacının ihtarda uyarlanmaya esas olarak gösterdiği kira bedelinin daha aşağıya çekilmesini gerektirecek uyarlama koşullarının bulunup bulunmadığı araştırılıp, sonucuna göre karar vermek gerekirken, gerekçe gösterilmeksizin ihtarda benimsenen rakamdan daha düşük bir kira bedelinin uyarlamaya esas alınması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy