(818 S. K. m. 83/3, 262/3)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 12.11.2001 tarih ve 2000/298-2001/637 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 24.09.2002 günde davacı avukatı Selçuk geldi, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait ( 5.000 ) tonluk petrol tankerinin üç aylığına KDV dahil ( 57.037,50 ) USD bedelle davalıya kiralandığını, davalının Nahçıvan sınır kapısında çıkan sorundan dolayı sevkiyat yapılamayacağını bildirmesi üzerine teslimat ve ödeme süresinin 27.08.1999'a kadar uzatıldığını, bu tarihten sonra davalının ( 20 ) günlük yeni bir uzatım istediğini, BK.nun 96. maddesi uyarınca kiralananın kullanıma hazır tutulması halinde kiracının kira bedelinden sorumlu olduğunu ileri sürerek, anılan meblağın kira başlangıç tarihi olan 9.8.1999'dan itibaren faiziyle ve kiralananın boşta kaldığı sürelere ait kira bedellerinin en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, tankların kirli ve motorin konulmasına elverişsiz olması ve yangın söndürme tertibatının yaptırılmaması gibi eksiklikler nedeniyle teslim alınmadığını, kiralananın kullanılabilir biçimde teslim borcu yerine getirilmediğinden kira bedelinin istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, sunulan kanıtlara, tanık anlatımlarına keşif ve bilirkişi raporlarına dayanılarak, davalı kiracının uzatılan ( 15 ) günlük süre sonunda tankı teslim almadığı, sözleşmenin 7. maddesi ile tanker teslim sırasındaki kontrolünde gerekiyorsa ek bakım-onarım ve temizliğin masrafı kiralayanca karşılanmak kaydı ile kiracı tarafından yapılacağının öngörülmesine karşın davalının 26.1.2000 tarihli yazı ile kiralananın temiz ve kullanıma elverişsiz olması nedeniyle teslim alınmayacağı ve sözleşmenin feshedildiğini bildirerek haksız biçimde teslim almaktan kaçınması karşısında üç aylık kira bedelinden sorumlu olduğu, irat kaydedilen meblağın indirilmesiyle bu sorumluluğun ( 47.285 ) USD.ye tekabül ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile anılan meblağın tankın son teslim alma günü 14.08.1999 itibariyle TCMB döviz kuru karşılığı TL.nin ödeme günündeki KDV.si ile birlikte anılan tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının sair ve taraflar arasındaki tank kiralama sözleşmesiyle kararlaştırılan teslim tarihinden sonra davalı kiracı tarafından istenilen ( 15 ) günlük süre uzatımından sonra aynı nedenle ( Nahçıvan sınır kapısında ortaya çıkan giriş-çıkış sorunu ) bu kez ( 20 ) gün süre uzatımı istenilmesine, daha sonra 26.01.2000 tarihli faksla kiralananın temiz ve kullanıma elverişli olmadığının bildirilmesine, oysa sözleşmenin 7. maddesiyle teslim sırasında saptanan eksiklik ve aykırılıkların giderilmesinin masrafı davacıya ait olmak kaydı ile davalı kiracıya yükletilmiş bulunmasına nazaran kiralananı teslim almaktan haklı neden olmaksızın kaçınan davalının kira bedelinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Ancak, dava dilekçesinin konu bölümünde yabancı para cinsinden kira alacağının ödeme günündeki kur karşılığının tahsilinin istenilmesinin BK.nun 83/son maddesi anlamında fiili ödeme günü kurunu değil, kiranın başlangıcına esas oluşturacak olan kiralananın davalıya teslim edildiği tarih olarak anlaşılmasının zorunlu olması karşısında mahkemece de bu yolda hüküm kurulması temelde isabetli olsa da, bu alacağın TL. karşılığının ne olduğunun ve KDV.sinin USD ve TL cinsinden miktarının belirtilmeyerek infazda duraksamalara meydan verilmesi ve kira alacağının süre uzatımı tanınan 18.08.1999 tarihli faksta da açık olarak sözleşmeye öngörülen başlangıç tarihi olan 9.8.1999 tarihinden itibaren kira borcunun muaccel hale geleceğinin yinelenmesine ve bu hususta ileri bir tarihin kararlaştırılmamış olması nedeniyle 9.8.1999 tarihi yerine 14.8.1999'dan itibaren temerrüt faizi işletilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, 250.000.000 TL. duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.462.645.000 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 26.09.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy