(1086 S. K. m. 519)
Taraflar arasında görülen davada (İstanbul Asliye Üçüncü Ticaret Mahkemesi)'nce verilen 28.2.2002 tarih ve 2001/1693-2002/191 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikte sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında yapılan sözleşmeye konu limited Şirketin kurularak, faaliyete geçtiğini ve halen tüzel kişiliğinin devam ettirdiğini, sözleşmenin 6. maddesinde ihtilaf halinde İstanbul Ticaret Odası Tahkim Kurulu'nun yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, şirketin kuruluşundan sonra işleyişi ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceğini, bu maddede sözleşmenin doğrudan kendisinden kaynaklanan ve şirketin kuruluşuna kadarki safhada çıkacak uyuşmazlıkların kastedildiğini, davalının şirketin kuruluşundan sonraki işleyişi ile ilgili anlaşmazlıkların halli için İstanbul Ticaret Odası Tahkim Kurulu'na başvurarak dava açtığını, oysa uyuşmazlıkların halli görevinin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğunu ileri sürerek, bu hususun HUMK.nun 519. maddesi uyarınca tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmeye konu şirketin kurulmasından sonraki aşamalara ilişkin olarak ta sözleşmede taraflara edimler yüklendiğini ve davacının bu edimlerini yerine getirmediğinin belgeleriyle sabit olduğunu, seçilen hakemlere davacının bir itirazı olmadığını açıkça oda'ya verdiği yanıt dilekçesinde bildirdiğini, iş bu davanın tahkim davasını uzatmaya matuf olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar doğrultusunda, davanın tespit istemli olduğu, uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların halli görevini sözleşmenin kime verdiği noktasında toplandığı, sözleşmenin 6. maddesinin bu görevi İstanbul Ticaret Odası Tahkim Kurulu'na verdiği gerekçeleriyle, sözleşmedeki tahkim şartı nedeni ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, bir uyuşmazlığın tahkim yolu ile halledilip halledilemeyeceği
noktasında doğan çekişmenin, mahkemece karara bağlanması istemini içeren ve dayanağını HUMK.nun 519. madde hükmünden alan bir tespit davası olup, uyuşmazlığın halli görevinin İstanbul Ticaret Mahkemelerine ait olduğunun tespitine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Mahkemece, işbu dava bakımından çekişmenin, taraflar arasındaki sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların halli görevini sözleşmenin kime verdiği hususunda toplandığı nontasından hareketle sonuca varılmış olması doğru olmamıştır. Zira, bu nokta zaten sözleşmenin 6. maddesinde hüküm altına alınmış olup, bu görevin İstanbul Ticaret Odası Tahkim Kurulu'na verildiği açıktır.
Taraflar arasındaki asıl çekişme, davalının tahkim kuruluna başvurarak karara bağlanmasını istediği uyuşmazlıkların, sözleşmenin 6. maddesinin uygulanmasını gerektirir nitelikte olup olmadığı, diğer anlatımla sözleşmenin doğrudan kendisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sözleşmeye konu şirketin kurulması sırasında ve sonrasında davacıya yüklenen edimlerin yerine getirilmediği iddiası ile davalı, tahkim kuruluna başvurmuş ve bu iddiaya ilişkin deliller belgeleriyle işbu dava dosyasına da ibraz edilmiştir. Taraflar arasında, sözleşmenin doğrudan kendisinden kaynaklanan ve taraflara edim yükleyen konulara ilişkin olarak uyuşmazlık doğduğu ve bu uyuşmazlıkların tahkim davasına konu edildiği işbu davanın dosya kapsamı ile sabittir. Mahkemece, sözleşmenin çıkacak uyuşmazlıkların halli görevini İstanbul Ticaret Odası Tahkim Kurulu'na verdiği ve davanın bu nedenle yerinde bulunmadığı şeklinde varılan sonuç, sonucu itibariyle doğru olup, davacı vekillerinin aksi yöndeki temyiz itirazları isabetsizdir.
2- Mahkemece, davanın tespit davası olduğu gözetilerek, varılan sonuç itibariyle de davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eda davası gibi nitelendirilerek görevsizlik kararı verilmesi, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, davacı vekillerinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle, hükmün (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17.6.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
KAYNAK :YKD
SAYI:OCAK 2003/1
Full & Egal Universal Law Academy