(1163 S. K. m. 17/1-2)
Taraflar arasında görülen davada Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.03.2002 tarih ve 2001/642-2002/224 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi iken 14.09.2000 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiğini, ödenilen aidatlar toplamı ile denetçilik görevi nedeniyle oluşan alacağın talep edilmesine rağmen ödenmemesi üzerine yapılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, 17.02.2001 tarihli genel kurulda ödeme konusunda yönetim kuruluna yetki verildiğini, buna göre Aralık ayı sonunda ödeme yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, davacının aidat ve huzur hakkı alacağının yönetim kurulu tarafından 2001 yılı Aralık ayı olarak belirlendiği, Genel kurulda da bu hususun benimsenmiş olduğu, bu durumda muaccel olmayan alacak için dava açılmış olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, kooperatiften ihraç edilen davacının yatırdığı aidatların ve denetçilik görevinden dolayı alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacının davalı kooperatifteki ortaklığının 14.09.2000 tarihli yönetim kurulu kararı ile sona erdiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davacının alacağı miktarın hangi tarihte muaccel hale geldiği noktasında toplanmaktadır.
Kooperatifler Kanununun 17.maddesi gereğince, kooperatiften çıkan ortağa yapılacak ödemeler ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Genel ilke budur. Ancak gerek anasözleşmenin 15.maddesi ve gerekse Kooperatifler Kanununun 17/2.maddesi hükmünce, ayrılan ortağa yapılacak ödeme kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek olursa, iade ve ödemeler ilgili organca geciktirilebilir.
Somut olayda, davacının ihraç edildiği yıl bilançosunun tasdik edildiği 17.02.2001 tarihli genel kurulda davacının yatırdığı aidatların 2000 yılı sonuna kadar geri ödenmesi karar altına alınmış ise de, genel kurulda davacıya yapılacak ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği şeklinde bir belirleme yapılmamıştır. Kooperatifler Kanununun 17/2. maddesinin keyfi olarak kullanılması düşünülemez. O halde mahkemece, ihraç edilen davacının haklarının 2000 yılı sonunda ödenmesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olup olmadığı bilirkişi marifetiyle kooperatif kayıt ve defterleri incelenerek belirlenmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2-Öte yandan davacının istek kalemlerinden biri de, kooperatifte denetçi olarak çalıştığı dönemlerde hak kazandığı ücretlerinin de tahsili istemidir. Mahkemece, davacının bu isteğinin de aidat alacağı gibi genel kurulca ödenmesinin ertelenmiş olduğu sonucuna varılmış ise de, bu konuda anılan genel kurulda bir karar bulunmadığı gibi, denetçilik hizmetinden doğan alacağın her zaman istenmesinin mümkün bulunmasına göre yönetim kurul kararı ile ödenmesinin ertelenmesine karar alınmasının yasal dayanağı da bulunmamaktadır. O halde denetçilik ücreti yönünden de davacının talep edebileceği miktarın belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.11.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy