(1163 S. K. m. 17)
Taraflar arasında görülen davada Antalya Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 20/05/2002 tarih ve 2000/1281-2002/514 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı kooperatif vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Pınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif ortaklığından ayrıldığını, yönetim kurulunca da istifasının kubul edildiğini ve o güne kadar ödediği paraların kendisine iadesine karar verildiğini ancak ödmenin yapılmadığını ileri sürerek 1.094.000.000.- TL' nin 30/06/1998 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, davacının yıl sonu bilançosuna göre payına düşen kısmı talep edebileceğini ve bu alacağın ancak o yılki bilançonun kesinleşmesi tarihinden itibaren muaccel hale geleceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma, belirlenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davasının kabulü ile 1.094.000.000.- TL' nin 31/01/1999 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmiştir. .
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir
1-Dava kooperatif ortaklığından ayrılma nedeni ile ödenen paranın iadesi istemine ilişkindir. Kooperatifler Yasasının 17. maddesi gereğince, kooperatiften çıkan ortağa yapılacak ödemeler ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Bilançonun kesinleşmesi ise, ayrıldığı yıla ait bilançonun genel kurulca kabulü ile olur. Buna göre, ortağın ayrıldığı 1998 yılına ait bilançonun genel kurulca hangi tarihte kabul edilerek kesinleştiğinin belirlenmesi ile ana sözleşmede geri ödemeler hususunda düzenleme bulunup bulunmadığının tespiti amacı ile 1998 yılına ait bilançonun kabul edildiği genel kurul toplantı tutanağı ile ana sözleşmenin dosyaya celbi gerekirken, kooperatifler yasasanın 17. maddesine uygun olmayan bilirkişi raporunda belirlenen geri ödeme tarihine göre karar verilmesi doğru görülmemiş bu yönden bozulması gerekmiştir.
2- Ayrıca, anılan 17.maddeye göre, üyelikten ayrılan ortak ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ancak yıl sonu uyarınca kooperatif ana sözleşmesi ve yasanın 17. maddesi gereğince hesaplanacak ana masraf hissesi düşüldükten sonra kalanını isteyebildiğinden, mahkemece bu yönde bir inceleme de yapılmaksızın sadece davalı kooperatifçe davalının ödediği miktarın 1.094.000.000.- TL olduğu yönündeki beyanın kabul olarak nitelendirilerek, savunmaları göz önüne alınmaksızın dava edilen miktarın tamamına hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin bu yöne ilişen temyiz itirazları yerinde görülerek kararın bu nedenlede bozulması gerekmiştir.
3- Davalı kooperatifçe geri ödemelerin geciktirilmesi yönünde karar alınmışsa, davalıca mali durumun kötü olduğu savunulmuş olmasına göre, yapılacak geri ödemenin aynı yasanın 17. maddesine göre kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürüp düşürmeyeceği hususunda uzman bilirkişi marifetiyle kooperatife ait defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yaptırarak sonucuna göre davacının iddiası ve davalının savunmasının değerlendirilmesi gerekirken, kooperatifin bu yöndeki savunmasıda araştırılmadan karar verilmesi doğru olmamış, kooperatifin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının da kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1), (2), (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı kooperatif yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 06.03.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy