(1163 S. K. m. 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 4.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 12.06.2002 tarih ve 2001/317 - 2002/323 sayılı kararın Yargıtay' ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi iken 26.12.1999 tarihinde üyelikten istifa ettiğini, 2000 yılı genel kurulunda istifanın görüşülüp, bilançoya müvekkiline yapılacak ödemenin geçirildiğini, ancak müvekkilince yapılan ödemelerin iade edilmediğini ileri sürerek, 1.747.000.000.TL. nın 10.04.2001 temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ana sözleşmesinin 13 ncü maddesi hükmüne göre hesap senesi sonundan en az bir ay önce istifa etmediğini, bu nedenle yönetim kurulunun 05.01.2000 tarihli kararı ile istifanın kabul edildiğini, bu nedenle 2001 yılı genel kurulu kararının uygulanması gerektiğini, bu genel kurulda da taksitle ödenmeye karar verildiğini, bu nedenle davacının alacağının muaccel olmadığını, faiz istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından davacının ödemelerinden genel giderler indirilip, ana sözleşme 21 ve 8 nci maddesi uyarınca taahhüt edilen ortaklık payının da ilavesi ile 1.575.136.004.-TL. nın 05.05.2001 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, kooperatif ortaklığından ihraç edilen ortağın, kooperatife yaptığı ödemelerin iadesi istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17 nci ve Yapı Kooperatifleri Tip Sözleşmesi'nin 15 nci maddeleri uyarınca, devir dışında bir nedenle kooperatif ortaklığı sona erenlerin yedek akçeler dışında kalan alacakları, ortaklığın sona erdiği yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde eski ortağa geri verilir. Yasada anılan alacak dışında bir hakkın varlığı düzenlenmiş ve öngörülmüş değildir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda mütalaa edildiği üzere, Kooperatif Ana sözleşmesi' nin 15/2 nci madde hükmü uyarınca,"çıkan ortak yerine yeni ortak alınması durumunda eski ortağın 21 nci maddeye göre ödediği giderler kendisine derhal geri verilir." hükmü uyarınca, 31.01.2000 tarihli yönetim kurulu kararında yeni üye alınmasına karar verildiği ve davacıyla birlikte ortaklıktan çıkmaları kabul edilen 4 kişinin yerine ortak alındığı bu durumda davacının ödemelerinin geri ödenmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı, 26.12.1999 tarihinde ortaklıktan istifa etmiş, istifa yönetim kurulunca 05.01.2000 tarihinde kabul edilmiştir. 1999 yılı bilançosu 13.05.2000 tarihinde yapılan genel kurulda kabul edilmiş, 2000 yılı bilançosu ise, 05.05.2001 tarihli genel kurulda kabul edilmiştir.
31.01.2000 tarihli yönetim kurulu kararında yeni üye kaydının davacının yerine yapılmasına karar verilmediği gibi, kooperatif ile arsa sahibi arasında yapılan sözleşmeye göre kooperatife isabet edecek konut sayısı 39 olduğundan, üye sayısı bu miktarla sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. 13.05.2000 tarihli genel kurul tutanağında ortak sayısının 26, 05.05.2001 tarihli genel kurul tutanağında ise, ortak sayısı 25'dir. Yine, yeni ortak kaydına ilişkin 08.02.2000, 16.02.2000 ve 31.03.2000 tarihli yönetim kurulu kararları incelendiğinde, alınan üyelerin davacı yerine (ortaklıktan çıkan ortaklar yerine) olmayıp, boş olan üyeliklere alındıkları anlaşılmaktadır. Bu itibarla, mahkemenin gerekçesine esas aldığı Kooperatif Ana sözleşmesi'nin 15/2 nci madde şartları olayda gerçekleşmediğinden yazılı şekilde anılan madde hükmü esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.03.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy