(5846 S. K. m. 2, 68) (1086 S. K. m. 193)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 01.05.2003 tarih ve 2003/25 - 2003/270 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.06.2004 gününde davacılar avukatı Demet Uslu ile davalılar avukatı Ömer Faruk Yiğidim gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerince daha önce hazırlanan mimari projelerin hemen aynısının davalılarca sanki kendi eserleri imiş gibi üzerine kendi adlarını yazarak idareye verdiklerini ve bu projelendirme nedeniyle ihale makamınca toplu konut kredisi alındığını, müvekkillerinin eser sahipliğinden doğan zararlarının HUMK. nun 193/son maddesi uyarınca açılmamış sayılma kararı ile sonuçlanan önceki davayla sabit olduğunu ileri sürerek, 10.500.000.000 TL mali hak tazminat ile 700.000.000 TL manevi tazminatın en yüksek ticari faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevabında, davacıların İzmit Büyükşehir Belediye Başkanlığı için hazırladıkları Atakent Toplu Konut Projesi'nin deprem sonrası uygulama alanının kalmadığını, daha sonra açılan ihaleyi kazanan dava dışı yüklenici için müvekkillerince hazırlanan projenin önemli farklılıklar taşıdığını, esasen davacılara ait projenin daha önce birkaç kez uygulanarak alenileştiğini, özgür eser niteliği kalmadığını, ilk dava tarihinden itibaren temerrüt faizi istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, 2000/331 Esas sayılı dava dosyası kapsamındaki kanıtlara ve bilirkişi raporlarına dayanılarak, davacıların dava konusu toplu konut projelerinin FSEK'nun 2/3 üncü maddesi anlamında özgün bir mimari tasarım ürünü olduğu ve bilimsel eser olarak korunduğu, davalılarca bu eserin izinsiz kullanılıp değişiklik yapılmasının aynı yasanın 15 ve 16 ncı maddelerine aykırılık oluşturduğu, davacı tarafça 68 inci maddeye dayanıldığından taraflar arasında zahiri bir sözleşmenin gerçekleştiği ve zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu, ilk dava tarihinden itibaren faiz istenebileceği gerekçesiyle, 10.500.000.000 TL maddi ve taktir edilen 500.000.000 TL manevi tazminatın 07.06.1999 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1-) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi istenebilecekken, dava dilekçesindeki istem doğrultusunda açılmamış sayılma kararı ile sonuçlanan ilk dava tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-) Ancak, mali hak tazminatının hesaplanması ve buna esas alınan veriler yönünden iki mimarın yer aldığı ilk bilirkişiler kurulu raporu ile bir mimarın bulunduğu ikinci bilirkişiler kurulu raporu arasında var olan çelişkiler giderilmediği gibi, hükme dayanak alınan ikinci raporun benimsenme ve üstün tutulma nedenleri de gerekçeli kararda gösterilmemiştir.
26.11.2002 tarihli ikinci bilirkişi raporuna yönelik olarak davalılar vekilince verilen 24.12.2002 tarihli dilekçedeki istem doğrultusunda projelerin içerdiği yapı sınıfı binaların kitlesel kurgu özelliklerinin benzeşme derecesi, tazminat hesabına temel oluşturacak hizmet bedeli cetvellerinin hangi yıla ait olmak gerektiği, davalıların hazırladığı projeye dayalı yapı ruhsatının özellikleri, davalıların eylem tarihine nazaran güncelleştirme fiyat farkı hesabında hangi katsayının baz alınabileceği ve diğer hususlara ilişkin raporlar arası çelişkinin giderilmesi amacıyla ve gerekirse istinabe yolu ile davalı tarafın projesinin uygulandığı toplu konut alanında keşif yapılarak, oluşturulacak yeni bilirkişiler kurulundan kapsamlı rapor alındıktan ve 5846 sayılı FSEK'nun dava tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan 68/son maddesi hükmü uyarınca ilgili meslek birliğinden davacı tarafın projesinin tabi olduğu hizmet bedeli de öğrenilip, yapılacak tazminat hesabı denetlendikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesinde ve böylece uyuşmazlığın doğru çözüme ulaştırılmasında zorunluluk görüldüğünden, temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalılar yararına BOZULMASINA, takdir edilen 375.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.06.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy