(6762 S. K. m. 672)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Pazar/Tokat Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 01.05.2003 tarih ve 2002/99-2003/24 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 05.10.2004 günde davacı avukatı Mehmet C ile davalı avukatı Mustafa A gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı belediye ve iki ayrı hatta çalışan üç aracın ihale sonucu müvekkiline verildiğini, sonradan davalının bu hatlar üzerinde hak sahibi olmadığının, ifanın baştan beri imkansız olduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin geçersiz olan bu sözleşme nedeniyle bonolar keşide ettiğini ve (16.120.000.000.-) TL ödediğini, davalı lehine ipotek tesis ettiğini, belediye sınırları dışındaki taşımacılıkta tasarruf yetkisi olmayan davalı belediyenin sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, ihale şartnamesinin araç ve hat satımı olduğu konusunda muarazanın giderilmesini, yapılan ödemenin faiziyle istirdadını, vadesi gelmeyen bonoların iptalini ve ipoteğin fekkini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, yetki ve esastan davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, dosyadaki "taşımacılık faaliyetlerine ait protokoldür" başlıklı belgede ihale tarafı olan davacı imzasının bulunmadığı, İhale Şartnamesi'nin 7 nci maddesine uygun biçimde ihaleyi kazananla davalı belediye arasında bir sözleşme yapılmadığı, sözleşmenin imzalanmasından önce ihale bedeline karşılık kurulan ipotek, yapılan ödemeler ve verilen senetlerin tahsili konusunda uyuşmazlık çıktığından ihale şartnamesine yönelik muarazanın giderilmesini de içeren taleple bağlantılı şekilde açılan davanın idari yargının görev alanına girdiği sonucuna varılarak, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı belediyenin açtığı ihale sonucu belediyeden satın aldığı üç adet araçla iki ayrı hatta yolcu taşıma işini alan davacının sonradan belediyenin belediye sınırları dışındaki hatlarda böyle bir yetkisi olmadığının anlaşılması üzerine açmış bulunduğu ödemelerinin istirdadı, vadesi gelmemiş senetlerin iptali, belediye lehine tesis edilen ipoteğin fekki ile ihale şartnamesinin araç ve hat satımına ilişkin olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Belediyece açılan yolcu taşıma hattı ihalesi Encümen'ce değerlendirilerek 05.06.2001 gün ve 23 sayılı kararla davacı ile sözleşme yapılmasına karar verilmiş, Encümen üyelerinin imzaladığı "protokol" başlıklı sözleşme 21.12.2001 tarihinde üst yazı ile davacıya gönderilmiştir.
Mahkemece, sözü edilen protokol altında davacının imzasının bulunmaması nedeniyle henüz sözleşme ilişkisinin kurulmadığı, davanın özünde belediyenin ihale şartnamesine yönelik muarazanın giderilmesine ilişkin olduğu ve uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girdiği sonucuna varılmıştır. Oysa, böyle bir sözleşmenin varlığı yazılı şekil şartına bağlı olmadığı gibi, araç satımı, kısmi ödemeler ve ipotek tesisi işlemleri ile fiili uygulanabilirliği olsun olmasın taraflar arasında TTK hükümlerine tabi bir taşıma sözleşme ilişkisi kurulmuştur. Açılan dava belediyenin tek yanlı bir idari tasarrufu veya işleminin iptaline ilişkin olmayıp, taşıma sözleşmesine aykırılık iddiasına dayalı istemlere ilişkindir. Böyle bir uyuşmazlığın çözüm yeri adli yargıdır. Mahkemece uyuşmazlığın esasına girilmek gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 375.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy