(551 S. KHK m. 129, 130, 161, 163, 165) (2709 S. K. m. 153)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 13.05.2003 tarih ve 2002/871-2003/229 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 24.10.2004 günde davacılar avukatı Veli D ile davalı avukatı H.Salih B gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davalı tarafın "merkezleme çıkıntısı olan ispanyolet dişlisi ve muhafazası" ile "Vida delikleri gizlenmiş sac menteşe" isimli iki ürünü Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı nezdinde tescil ettirerek 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği faydalı model belgesi aldığını, tescile konu ürünün yenilik özelliği bulunmadığını ileri sürerek, davalı lehine verilen faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin faydalı model başvurusuna itiraz etmeyen davacıların 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 161 nci maddesi gereğince hükümsüzlüğün tespiti davası açma hakkı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına göre, davacı tarafın 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 161 ve 165 nci maddeleri ile ilgili iptal istemi ile Anayasa Mahkemesi'nde açılan dava sonucunun beklenilmesini talep etmiş ise de, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye dönük uygulanmasının mümkün olmadığı ve her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre sonuçlandırılması gerektiği, davalı tarafın tescil belgesi için başvurusu sırasında itiraz ettiklerini davacı tarafın kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname'nin 129 ve 130 ncu maddelerine dayalı olarak açılmış hükümsüzlüğün tespiti davasıdır.
551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 165/3 ncü maddesine göre, zarar gören üçüncü kişilerin ve ilgili resmi makamların faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep edebilmeleri için, 161 nci maddeye göre itiraz yapmış olmaları şarttır. Ancak anılan hüküm, 21.04.2004 gün ve 25440 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 23.03.3004 gün ve 2001/1 Esas, 2004/36 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu iptal kararı, henüz kesin hükme bağlanmamış olan bütün davalara uygulanması gerekir. Anayasa'nın 153/6 ncı maddesinde "iptal kararları geriye yürümez." hükmü, iptal kararının kesinleşen işlemlere tesir etmeyeceği anlamında olup, elde bulunan, uyuşmazlığın sürdüğü davalarda "geriye yürümeme kuralı" uygulanmaz. Anayasa Mahkemesi'nce verilen iptal kararları Türk Yargılama ve hukuk sistemi açısından ileriye dönük hükümler doğurur. Dolayısıyla derdest ve kesinleşmemiş her dava için de uygulanmalıdır. Nitekim Hukuk Genel Kurulu'nun 31.03.2004 gün ve 156/194 sayılı kararında da bu görüş benimsenmiş bulunmaktadır. 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 163/3 ncü maddesinin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesi karşısında, hükümsüzlük davası açabilmek için, aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 161 nci maddesi uyarınca itiraz etme koşulu ortadan kaldırıldığına göre, mahkemece işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 375.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy