(6570 Geç. m. 7) (1086 S.K. m.163)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 2.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10.04.2003 tarih ve 2001/640-2003/416 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 26.10.2004 günde davalı avukatı Yeşim Ç ile davacı avukatı Sezen Ö gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı ortaklığa ait alışveriş merkezinde bulunan 425 nolu bağımsız işyerinin kiralanması konusunda kira sözleşmesi akdettiği, taraflar arasında yapılan kira bedelinin yıllık artışının 10 yıllık sözleşmede yıllar itibariyle gösterildiğini, bu arada yürürlüğe giren 4531 sayılı Yasa ile 6570 sayılı Kanun'a eklenen geçici madde 7/2 gereğince kira parasının yabancı para olarak belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık artışın uygulanmayacağının belirtildiğini, 4531 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihi olan 18.02.2000 tarihi dikkate alındığında, müvekkilinin ödeyeceği kira bedelinin 18.12.2000 tarihinde tekrar yenilenen kira dönemi için KDV dahil 12.393 USD olduğunu, bu durumda sözleşmedeki kira parasının artırılmasına ilişkin hükmün uygulanamayacağını belirterek, 2000 yılı Aralık, 2001 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait toplam ( 2970, 88 ) USD fazla kira ödemesinin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, 4531 sayılı Kanun'un ilk sözleşmenin sona ermesinden sonra, sözleşmenin 6570 sayılı Kanun'un 11 nci maddesine göre bir yıllığına yenilenen kira sözleşmelerine uygulanan, ancak henüz sona ermemiş ve 4531 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18.02.2000 tarihinden önce akdedilmiş kira sözleşmelerini kapsamayacağını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, taraflar arasındaki sözleşme gereğince her yıl için ne miktarda ödeneceği konusunda sözleşmede hüküm bulunduğu, buna göre 2000 yılı için KDV dahil aylık kira bedelinin ( 12.393 ) USD olduğu, buna rağmen davacıdan icra tehdidi altında ( 13.135, 72 ) USD tahsil edildiği, davacının 4 ay fazla ödemede bulunduğu iddiasına ilişkin olarak bir adet makbuz sunmuş olup, 3 aya ilişkin olarak iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile ( 742, 72 ) USD.nın fiili tahsil tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ve davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin temyizine gelince, mahkemece, davacı tarafından sadece bir aya ilişkin ödeme belgesi sunulduğundan bahisle dava bir aylık fazla ödenen kira bedeliyle sınırlı olmak kaydıyla kısmen kabul edilmiş ise de, bu hususta yeterli bir inceleme ve değerlendirme yapıldığından söz etme imkanı bulunmamaktadır. Şöyle ki, davacı vekilince dava dilekçesinde, deliller başlığı altında bankaya yazılacak yazı ile yapılan kira bedeli ödemelerine ilişkin makbuz örneklerinin celbi talep edilmiş olduğu halde bu kanıt mahkemece toplanmadığı gibi, davacı tarafa davaya konu dört aya ilişkin olarak davalı kiralayana kira sözleşmesinden dolayı yapılan ödeme belgelerini ibraz için HUMK.nun 163 ncü maddesine uygun bir süre de verilmiş değildir. Yine taraf delilleri arasında yer alan İstanbul 3.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2001/237 Esas, 2001/653 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama esnasında davacı konumunda olan kiralayan tarafından verilen dava dilekçesinde, kiracının 2000 yılı Aralık ayı kira bedeli olarak ödemesi gereken 11.227, 11 USD+KDV yerine, 10.592 USD+KDV yatırdığı, gönderilen ihtarname üzerine eksik yatırılan 635, 11 USD yerine 632 USD ödendiği, Ocak 2001 kirası yerine 11.227, 11 USD yatıracağına 11065 USD ödediği, Şubat-Mart ayı kiralarının ise noksansız yatırıldığı beyan edilmiştir. Bu durumda, iddianın genişletilmesi yasağı söz konusu olamayacağından, davacı tarafından dosyaya yargılama esnasında sunulan ödeme belgeleri yukarıda açıklanan kanıtlarla bir arada değerlendirilerek davacının yapmış olduğu fazla ödeme tutarının belirlenmesi ve hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde ve noksan incelemeyle karar tesisi yanlış olmuş ve kararın açıklanan nedenlerle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) nolu bentte açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, temyiz harcı peşin alındığından davalıdan başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 26.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy