(818 S. K. m. 21, 65) (6762 S. K. m. 8)
Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 2.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13.12.2002 tarih ve 2001/467 - 2002/1202 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Durak tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin, davalı bankanın İzmir Şubesi'nde mevduat hesabı bulunduğunu, hesabındaki paranın (3.882.964.521.-) TL. nın 19.03.2001 tarihinde müvekkilinin bilgisi ve talimatı dışında, davalı bankaca çekildiğini ileri sürerek, anılan meblağın 19.03.2001 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili, davacının, müvekkil bankanın devrine karşılık gelen dönemde gecelik (O/N) işlemleri yaptığını ve normalin çok üzerindeki oranda fark aldığını, gabin teşkil eden faiz oranlarının indirime tabi tutulduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davasında ise, dava konusu meblağda, davacıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, edimler arasındaki aşırı dengesizliğin, sözleşme kurulduğu sırada mevcut olmadığından, gabinden söz edilemeyeceği, TTK. nun 8 ve BK.nun 65 nci maddeleri gözetildiğinde kanuna ve ahlaka aykırılık savunmasının ileri sürülemeyeceği, uyarlama koşullarının da bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, anılan meblağın 11.04.2001 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte tahsiline, karşı davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava, davalı banka tarafından ödenmeyen mevduat faizi alacağının tahsili, karşı dava ise davacının hesabına geçirilen O/N (Over Night) faiz alacağının aşırı bölümünün gabin, ahlaka ve hukuka aykırılık nedenleriyle sözleşmenin batıl olduğu iddiası ile asıl davada istenilen miktarda borçlu olmadığının tespiti davasıdır.
Davalı-karşı davacı banka vekili, cevap ve karşı dava dilekçesinde, açıkça ekonomik kriz nedeniyle bankanın muzayaka halinde bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin gabin, ahlaka ve hukuka aykırı olması nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürmüştür. Ancak mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, muzayaka halinin bulunup bulunmadığı bakımından banka kayıtları üzerinde yeterli bir inceleme yapılmadığı gibi, mahkemece de bu konuda gerekçeli kararda yeterli bir değerlendirme yapılmamıştır. Yukarıda belirtildiği gibi, karşı dava dilekçesinde muzayaka halinde bulunulduğu açıkça ileri sürüldüğü gibi, davacı tarafa sözleşmede öngörülen faiz miktarının aşırı görülen kısmının ödenmemesi, davalı-karşı davacı bankanın sözleşmeden dönme iradesini göstermektedir.
Bu nedenle BK.nun 21 nci maddesi hükmü uyarınca mahkemece, tahakkuk ettirilen (Over Night) faiz oranlarının öncelikle uyuşmazlık konusu dönemlerde daha sonra Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilen bankalar dışındaki banka ve aracı kurumların bildirdiği repo, ters repo ve O/N faizlerinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndan araştırılarak aşırı olup olmadığı, diğer bir deyişle, sözleşmede edimler arasında açık bir dengesizlik (objektif unsur) olup olmadığı, şayet bir nispetsizlik var ise, bunun bankanın o tarihlerde içerisinde bulunduğu koşullara göre muzayakadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda (subjektif unsur), banka kayıtları üzerinde ekonomist, bankacı ve borçlar hukuku sahalarında uzman öğretim üyelerinden oluşacak yeni bir bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak sonucuna göre karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi yerinde bulunmadığından, davalı-karşı davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerekmiştir.
2-Davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; bozma neden ve şekline göre davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 15.09.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy