(1163 S. K. m. 17/1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.11.2002 tarih ve 2000/1327-2002/1128 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkillerinin davalı kooperatif üyesi iken haksız olarak ihraç edildiklerini, açtıkları davanın red ile sonuçlandığını, kooperatiften alacaklarına istinaden açılan davada verilen kabul kararı uyarınca icra takibi yapıldığını, davalının haksız ihracı nedeniyle 20.000.000.000.TL. değerinde iki evden mahrum kaldıklarını, ayrıca ödedikleri aidatları da geri alamadıklarını ileri sürerek, toplam 24.872.889.000.TL.nın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacıların yasal olarak ihraç edildiğini, alacakları ve zararları bulunmadığını, aidatların uyarlama şeklinde talep edilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, davacıların kooperatife ödedikleri aidatların dava tarihi itibariyle uyarlanmış değerlerini istemelerinin mümkün olmadığı, ancak, yatırdıkları parayı faizi ile birlikte talep edebilecekleri gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile Mahmut Y. yönünden 311.510.000.-TL.nın, diğer davacılar yönünden 147.000.000.TL.nın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacıların davalı kooperatifteki ortaklıklarının ihraç edilmeleri neticesi sona ermiş olup, ihraç kararının yargı aşamasından geçerek kesinleşmiş olduğu, bu aşamadan sonra ihracın haklı veya haksız olduğu hususunun tartışılmasının gereksiz olduğu, davacıların kooperatiften daire alamayan üyeler gibi daire veya bedelini istemelerinin mümkün bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacıların davalı kooperatife ödedikleri aidatların istirdatı talebine gelince;
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. maddesine göre devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Bilançonun kesinleşmesi ise, bilançonun genel kurulca kabulü ile olur ve alacak en erken bu tarihte muaccel olur. O halde mahkemece davalı kooperatifin ana sözleşmesi ve ihraçlardan sonraki genel kurul bilançoları incelenmek suretiyle, davacının alması gereken miktar ve muacceliyet tarihinin belirlenerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.09.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy