(6762 S. K. m. 20, 57)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Zonguldak Asliye 2.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 23.10.2002 tarih ve 2001/355 - 2002/511 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 14.10.2003 günde davacı avukatı Şakir Şeker ile davalı avukatı Engin Akkaya gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Verda Çiçekli tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin, davalı tarafından açılan Kozlu Müessesesi çay ocağı işletme ihalesine girip kazandığını, İhale Şartnamesi'nin "İşin Esası" başlıklı maddesi ve teklif mektubunda büro, işçi yurtları ve tertip yazıhanelerindeki personele hizmet verileceğinin açıkça düzenlendiğini, müvekkilinin ihaleyi alıp, işe başladıktan sonra, çay ocağının bulunduğu katta ve diğer katlarda davalı tarafça işletilen başka çay ocakları olduğunu tespit ettirdiğini, davalının bu eyleminin sözleşmeye aykırılık ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, sözleşmenin haklı nedenle feshi ile ( 5.800.000.000.- ) TL bedelli teminat mektubunun müvekkile iadesini, olmadığı takdirde bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilince sadece yazıhane altı çay ocağı işletmesinin ihaleye çıkarıldığını, diğer çay ocaklarının kapatılacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmadığını, yazıhane altı çay ocağının bağımsız bir bölüm olup, sadece kendi bölümünde hizmet verdiğini bu nedenle ortada sözleşmeye aykırılık veya haksız rekabetin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, taraflarca sunulan kanıtlar ve yaptırılan bilirkişi incelemesine göre, şartnamenin 2 nci maddesinde yazıhane altı çay ocağının kiraya verileceğinin öngörüldüğü ve davalının icaba davet niteliğindeki mektup ve diğer bildirimlerinde, ilanlarında sadece yazıhane altı çay ocağının kiraya verileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında müessesedeki tüm çay ocaklarının ihale edildiği sonucu çıkmayacağı, davacının en yüksek teklifi vermiş olmasına göre, ihaleye katılırken gerekli inceleme ve araştırmayı yapmadığının anlaşıldığı ve tek bir çay ocağını değil de, tüm çay ocaklarını işletecekmiş gibi hareket ettiği anlaşılmakta ise de, davacının bir tacir olup, TTK.nun 20 nci maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranmadığı ve hareketlerinin sonuçlarına katlanması gerektiği, ayrıca sözleşmede diğer çay ocaklarının kapatılacağına dair bir hüküm bulunmadığı sözleşmenin feshi koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çay ocağı ihale sözleşmesine aykırılık nedeniyle sözleşmenin feshi ile teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir.
Davacı taraf ihale şartnamesi ve sözleşmede işin tanımlandığını ve çay ocağı ihalesinin işletmenin tümünü kapsadığını iddia etmekte, davalı taraf ise sözleşmede diğer çay ocaklarının işletilmeyeceğine dair bir hüküm olmadığını savunmaktadır. Davaya konu ihale açıldığı sıradaki ihale şartnamesinin "İşin Esası" başlıklı 2 nci maddesinde" TTK K... Taşkömürü İşletme Müdürlüğü'ndeki büro, işçi yurtları ve tertip yazıhanelerindeki personele..." hizmet verileceği belirtildiği gibi, yine 31.10.2000 tarihli Kira Sözleşmesi'nin "İşin Esası" başlıklı 1 nci maddesinde aynı hükmün yer aldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece, sadece talimat yolu ile alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmiştir. Oysa, somut olaydaki uyuşmazlık, ihale konusu olan çay ocağının kapsamı ile ilgilidir. İhale Şartnamesi'nin 2 nci maddesi kapsamı açık olarak belirlemiş ise de, davacının imzasını taşıyan 20.09.2000 tarihli "Fiyat Teklif Formu"nda açıkça "Yazıhane Altı Çay Ocağı" yazıldığı gibi, 18.09.2000 tarihli "Yer Gösterme Tutanağı'nda yine sadece bir çay ocağının adı "Yazıhane Altı Çay Ocağı" olarak belirlenerek davacıya gösterildiği tespit edilmiştir.
Bu durumda mahkemece, bilirkişi incelemesine başvurulduğuna göre, davaya konu müessesede keşif yapılmak suretiyle davacının diğer çay ocaklarından haberdar olup olmadığı veya olmasının mümkün olup olmadığı belirlenerek, müdebbir bir tacir gibi davranıp davranmadığı tespit edilip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmek gerekirken, talimatla alınan bilirkişi raporu ile yetinilerek eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 275.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin Avukatlık Ücret Tarifesi'nin 21 nci maddesi gereğince KDV'si ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 16.10.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy