(818 S. K. m. 133) (6762 S. K. m. 1235, 1236, 1250, 1259)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 25.06.2002 tarih ve 2002/124-2002/572 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı donatana ait gemiye kaptanın ve acentanın istemi üzerine 19.12.2000 tarihinde 142 ton mazot teslim edildiğini, ancak açık faturada gösterilen 39.050 USD yakıt bedelinin ödenmediğini, geminin 2001 yılı sonuna doğru Ukrayna bayrağını değiştirerek San Vincent bayrağı taşıdığını bu durumun TTK'nun 1259 ncu maddesindeki zamanaşımını kestiği gibi davalı acentanın da borcu kabul etmediğini, bu yüzden de zamanaşımının kesildiğini ileri sürerek, gemi üzerinde kanuni rehin hakkı kurulmasını istemiştir.
Davalı donatan vekili, yakıtın teslim edildiği 19.12.2000 tarihinden itibaren TTK'nun 1259. maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, borç ikrarına ilişkin olarak davacı yanın sunduğu faks metinlerin, geminin bir dönem acenteliğini yapan R. Dış Tic. Ltd. Şti.nin başka ticari borçları ile ilgili olduğunu, 30.04.2001 tarihinde kendisine gönderilen faks mesajının ise zamanaşımını kesen belge niteliğinde olmadığını, davacıya herhangi borcun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, fatura ve teslim belgesi içeriğine göre gemi yakıt satışının 19.12.2000 tarihinde yapıldığı ve bedelin ödenmesi için herhangi bir vade belirlenmediği, bu durumda alacağın teslim tarihinde muaccel hale geldiği, 31.01.2002 tarihi itibariyle TTK'nun 1250. maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, BK'nun 133. maddesinde sayılan zamanaşımını kesen kabul, ikrar veya kısmi ödemeye ilişkin acentayı bağlayıcı delil sunulmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, gemiye verilen yakıt bedelinin ödenmemesi üzerine TTK'nun 1235/8. maddesine dayanılarak TTK'nun 1236 ncı maddesine göre kanuni rehin hakkı tanınması istemine ilişkindir. Dava dilekçesi donatana izafeten acentaya husumet yöneltilmek suretiyle düzenlenmiş, acenta yanıt vermemiş, davaya donatan vekili katılmış ve acentanın, bir dönem geminin acenteliğini yaptığını benimsemiş ve zamanaşımı definde bulunmuştur. Mahkemece, TTK'nun 1259 ncu maddesinde öngörülen sürede dava açılmadığı gerekçesiyle, zamanaşımı defi kabul edilerek red kararı verilmiştir.
TTK'nun 1236. maddesinin 2. fıkrası gereğince rehin hakkı gemiyi takip eder ve zilyet olan 3 şahsa karşı da ileri sürülebilir. O halde, donatan olarak cevap veren davalı açısından da bu hakkın ileri sürülmesi mümkündür. Davalı donatan vekili, R. Denizcilik Dış Tic. Ltd. Şti.nin bir dönem acentalık yaptığını savunduğuna göre, acentelik döneminde donatana izafeten yapılan iş ve işlemler açısından acentanın borcu kabul ve ikrarına yönelik beyan ve işlemler donatanı da bağlar. Dosyaya davacı yanın sunduğu 31.01.2002 tarihli faks iletisi ile davacıya olan bir kısım borç kabul edilerek ödeme planına bağlanmıştır. Anılan faks iletisinin gemiye yakıt verilmesi ile ilgili olup olmadığı gerektiğinde acenta kayıtları incelenerek ve davacının bu hususa yönelik delilleri de ibraz ettirilerek, belgenin BK'nun 133. maddesinde sayılan zamanaşımını kesen belge niteliğinde olup olmadığının belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.06.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy