(4721 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Bakırköy Asliye 8. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 26.12.2002 tarih ve 2001/514-2002/999 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında 10.07.1986 tanzim tarihli, mülkiyeti Emlak Kredi Bankası TAO'na ait ancak davalının isticarında ve tasarrufunda bulunan Ataköy Sahil Yolunda kain arazinin yaklaşık 10.000 m2'lik kısmının, mülk sahibi banka ile davalı arasındaki sözleşmenin 9/2. maddesi hükmü ile davalıya verilen yetkiye dayanılarak, 300 odalı 5 yıldızlı turistik otel yapılmak üzere müvekkili davacıya kiraya verilmesine ilişkin sözleşme bulunduğunu, bu sözleşme gereğince, müvekkilinin kendisine kiralanın arazi üzerinde oteli inşa edip, 49 yıl süreyle işletip/işlettirip sürenin sonunda davalıya bila bedel teslim edeceğini, buna karşılık müvekkilinin davalıya, inşaatın tamamlanmasından sonra yatırım tutarının %0, 5'i oranında ABD Doları mukabili yıllık kira ve bunun yanında otelin hizmete girdiği tarihten itibaren de yıllık vergi öncesi kardan %15 kar payı ödemesinin kararlaştırıldığını, yatırım tutarının (56.364.146) USD olarak tespit edilip, yıllık kira parasının da (281.820) USD olarak belirlendiğini, ancak, 2001 yılındaki ekonomik kriz ve devletin dalgalı kur sistemine geçmesi nedeniyle döviz kurlarındaki öngörülmeyen artış nedeniyle sözleşmenin müvekkili açısından katlanılmaz bir hal aldığını ileri sürerek, mevcut kira parasının uyarlanarak, (169.092) USD olarak belirlenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı banka arasında yapılan 10.07.1986 tarihli sözleşme ile mülkiyeti bankaya ait olan arazinin 170.000 m2'lik bölümünün müvekkili şirketin inşa edeceği ve işleteceği otel, turizm kompleksi ve alışveriş merkezleri için 49 yıl+3 yıl (inşaat süresi) süreyle ve yap-işlet-devret modeliyle müvekkili şirket tarafından kiralandığını, bu kira sözleşmesi gereğince müvekkilinin bankaya yatırım tutarının binde beşi oranında dolar cinsinden kira ve gayrisafi kardan %10 kar payı ödemeyi yükümlendiğini, davacıdan alınan kira bedelinin aynen bankaya ödendiğini ve döviz artışının müvekkili için hiçbir çıkar yaratmadığını, davacının şirketlerine ait bulunan otelin işletmesini USD bazında kiralamış olup, kiralarını cari USD kuru üzerinden tahsil ettiğini, döviz kurlarındaki artışın beklenmeyen hal olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, davalının davacıdan aldığı USD üzerinden aldığı kira bedelini mülk sahibi bankaya aktardığı, kur artışından dolayı bir menfaatinin bulunmadığı, uyarlama yapılmak suretiyle kira parasında indirime gidildiği takdirde aradaki farkın davalı üzerinde kalacağı, bu durumun hak ve menfaat kurallarına aykırı olduğu, uyarlamanın yasal koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve taraflar arasındaki kira sözleşmenin aynen ifası halinde davalının davacı zararına zenginleştiğinden söz etme imkanının bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 27.11.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy