(Sınai Mülkiyetin Himayesine Mahsus Milletlerarası Bir İttihat İhdas Edilmesine Dair Paris Anlaşması (Paris Sözleşmesi) Mük. m. 6-1) (556 S. KHK. m. 8, 42)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 30.01.2003 tarih ve 1998/428 - 2003/8 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinden Hacılar Elektrik Sanayi A.Ş.nin ünvanının baş harflerinden oluşan "HES" kelimesini marka olarak tescil ettirerek 1973 yılından itibaren kullandığını, müvekkilinin ortak olduğu veya ortakların kurduğu diğer şirketlerinde bu markayı tercih ederek tescil ettirip kullandıklarını, ürünlerin kalitesi nedeniyle halk üzerinde değer verilen bir konuma geldiklerini, müvekkilinin tanınmışlığından yararlanmak isteyen davalı şirketin bazı ürünlerinde "HES" markasını kullandığı gibi adına tescil ettirmek içinde girişimlerde bulunduğunu, müvekkili markasının tanınmışlık düzeyi nedeniyle farklı mallarda dahi tescil edilemeyeceğini, davalının eyleminin haksız rekabet olduğunu ileri sürerek, markaya tecavüzün ve müdahalenin önlenmesine, haksız rekabetin önlenmesine, davalının bu marka ile ilgili kullandığı tüm emtianın toplatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen davasında ise davalının Yemeklik Ayçiçek Yağı için tescil ettirdiği "HES" markasının sicilden terkinine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, "HES" markasının davacılardan ayrı ürünlerde ve ayrı sınıfta gıda sektöründe kullanıldığını, markanın yazılış biçimlerinin de farklı olduğunu, davacı markasının tanınmış olmadığını savunarak davanın reddini istemiş, birleşen davasında ise, davacı markası olan "HES KABLO" için 1997 yılında alınmış tanınmış marka tescilinin sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, davalının açtığı davaya karşı açtığı karşı davasında ise davalının HES kelimesinin hiçbir manası olmadığı, kötü niyetli olduğu gerekçesiyle, davalı adına olan tescillerin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, her iki tarafında "HES" markasını kendi ürünleri için marka olarak tescil ettirdiği, davadan sonra 01.10.1996 tarihinde davacı tarafın markasını T.Patent Enstitüsü nezdinde tanınmış marka olarak tescil ettirdiği, HES KABLO markasının Paris sözleşmesi kapsamında dünyada tanınmış olduğuna dair delil sunulmadığı, sadece kendi alıcı çevresi içinde tanınan bir markanın 556 S.K.H.K.nin 8/4 maddesi uyarınca tanınmışlık süreci yüksek marka olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, başka bir ürün üzerinde kullanılmasının onun isminden istifade edileceği anlamına gelmeyeceği, davacı markasının tanınmış olmadığı, önemli olan hususun markanın farklı mal için kullanılmasının markanın ayırt edici karakterine zarar verip vermeyeceği hususu olduğu, davacı Hacılar Elektrik San.A.Ş.nin açmış olduğu dava yönünden Patent Enstitüsü'nün benimsediği tanınmışlık düzeyinin davalı tarafından oluşturulan gıda ürününü kapsayacak nitelikte olmadığı, davacı Hes Kimya San.A.Ş.nin ise, markayı temizlik ürünlerinde kullandığı, hedef kitlesinin ev kadınları olması nedeniyle davalının hedef kitlesi ile aynı olduğu, bu hususun davalının lehine alıcı kitlesini etkileyebileceği bu nedenle anılan davacının haklı olduğu, davacının birleşen davasında da anılan gerekçeler ile haklı olduğu, davalının açtığı birleşen davada ise, tarafların faaliyet alanlarının farklı olması nedeniyle davanın yerinde olmadığı gerekçesiyle, davacı Heskim A.Ş.nin asıl davada davasının kabulü ile davalının tecavüz ve müdahalesinin önlenmesine, davacının birleşen davasının kabulü ile davalı markasının sicilden terkinine, davalının birleşen davasının ve bu davadaki karşı davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı Hacılar Elektrik Sanayi A.Ş. vekili ile davalı-karşı davacı E.... Gıda ve İht.Mad.San.Tic.Ltd.Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi ile markanın terkini ve markanın tanınmış olduğunun sicilden terkini istemlerine ilişkindir.
Davacılar vekili, 07.06.1996 tarihinde açtığı ilk dava ile davacıların tescilli "HES" markasının davalı tarafından haksız kullanıldığını ileri sürerek, haksız rekabetin önlenmesine ve marka hakkına tecavüz oluşturan fiillerin durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı şirket de aynı markayı tescil ettirmiş ve kullanmaktadır. Açılan ilk davada davacılar vekili, davalı şirketin tescilli markasının terkinini istememiş, sadece fiili durumun ortadan kaldırılmasını istemiştir. Hukuken var olan bir hakkın fiilen kullanılması engellenemez. Her ne kadar davacılar vekili 03.05.2002 tarihli birleşen ve 20.08.2002 tarihli karşı davası ile davalı şirketin markasının terkinini de istemiş ise de, bu tarihlere kadar marka hakkına tecavüzde bulunulduğunu iddia eden davacının, davalı şirketin tescilli markasının sicilden terkinini istememiş bulunması nedeniyle haklı kullanıma dayalı fiili durumun ortadan kaldırılmasını isteyemeyeceği düşünülmeden, yazılı gerekçe ile asıl davanın kabulü doğru görülmemiş, hükmün davalı şirket yararına bozulması gerekmiştir.
3-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davacı Hacılar Elektrik Sanayi A.Ş. "HES" markasını ilk olarak 18.01.1979 tarihinde adına tescil ettirmiş olup, 01.08.1996 tarihinde hasımsız olarak açtığı tanınmışlık tespiti davası neticesinde 01.10.1996 tarihinde Türk Patent Enstitüsü tarafından tanınmış marka olarak kabul edilmiştir. Her ne kadar tanınmışlığın yargılama sırasında ispatı gerekli ise de, bu konu gerek mahkeme kararı ve gerekse Enstitü kararı ile kendiliğinden gerçekleşmiş olup, markanın Türkiye de tanınmış olup, dünyada tanınmış olmaması iddiasının somut olayda tanınmışlık vasfını etkileyecek bir sonuç doğurması söz konusu değildir.
556 Sayılı K.H.K.nin 8/4 maddesine göre, bir markanın farklı mal veya hizmetlerde kullanılması mümkün ise de, önce tescil edilen markanın toplumda kazanmış olduğu tanınmışlık düzeyi nedeniyle, haksız bir yararın sağlanacağı, markanın itibarına zarar verilebileceği durumlarda sonraki markanın tescil başvurusunun reddedileceği düzenlenmiş olup, marka sahibi aynı kararnamenin 42/b maddesine göre markanın hükümsüzlüğünü isteme hakkına sahiptir.
O halde, anılan davacının 20.08.2002 tarihli karşı davasının bu çerçevede incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karşı davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı Hacılar Elektrik Sanayi A.Ş. vekili ve davalı-karşı davacı E.... Gıda ve İht.Mad.San.Tic.Ltd.Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı E.... Gıda Ltd.Şti. vekilinin, 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı H.... Elektrik Sanayi A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 15.12.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy