(818 S. K. m. 111)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 5. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 04.11.2002 tarih ve 2000/1526-2002/1082 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13.01.2004 günde davacı avukatı Aykut Bakırcı ile davalı avukatı Abdurrahman Gök gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Verda Çiçekli tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı A.Ş.deki %51 oranındaki payını İş Doğan Petrol Yatırımları A.Ş.ne sattığını, halen davalı şirkette %42.3 oranında pay sahibi olduğunu, davalı şirketin 2000 yılı kar payından müvekkile isabet eden anapara ve faiz olmak üzere toplam 3.334.868.163.368 TL'sini kendi alacağı olduğunu iddia ettiği yaptığı bir takım ödemelerle takas ettiğini, oysa takas koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, halen davalıdan alacaklı bulundukları 3.420.107.091.797 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirketin özelleştirme kapsamında olduğunu, %51 payının satışı için İş Doğan Petrol A.Ş.ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin 1, 6 ve 10 ncu maddeleri ile İhale Şartnamesi'nin 14 ncü maddesi gereğince davalı şirketin yaptığı ödemelerden davacının sorumlu olacağının BK'nun 111nci maddesi uyarınca taahhüt edildiğini ve müvekkilinin bu ödemeleri yaptığına göre takas şartlarının oluştuğunu bu durumda davacının müvekkilden bir alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, taraflarca sunulan kanıtlar ve yaptırılan bilirkişi incelemesine göre, davacı ile İş Doğan Petrol A.Ş. arasında imzalanan sözleşmenin 6 ncı maddesine göre 4046 sayılı yasanın 22 nci maddesi uyarınca nakle tabi personelin hisse satış sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren atamalarının yapılıp, ilişiklerinin kesildiği tarihe kadar geçecek süredeki aylık ücret sosyal hak ve yardımların ve her türlü özlük haklarının Özelleştirme Fonundan karşılanacağı ve şirket tarafından ödeneceği bu ödemeler İdareye intikal ettirildikten sonra 15 gün içinde İdarece Özelleştirme Fonundan Şirket hesabına aktarılacağının öngörüldüğü, emekli olanlar için Emekli Sandığı'nın taleplerinin karşılanacağı, iş sonu tazminatlarının Şirket tarafından ödenmesi halinde kıdem tazminatının tavanını aşan kısmın İdare tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 10 ncu maddesine göre, Şirketin aktifindeki tutarın azalması ve pasifinin yükselmesi halinde devir tarihinden önceki bir olaya dayanıldığı takdirde davalının bu tutarı davacıdan isteyebileceğinin kararlaştırıldığı, anılan sözleşme ile BK'nun 111 nci maddesi uyarınca sözleşme dışı davalı lehine ve aleyhine hükümler getirildiği, sözleşme hükümlerinin davalı tarafından tatbik edildikten sora artık bu uygulamanın hukuksuzluğunun ileri sürülemeyeceği, davacı borcunun sözleşmeden, davalı borcunun ise temettüden kaynaklandığı ve BK'nun 118 nci maddesi uyarınca takas koşullarının oluştuğu, takas sonucu davacının 18.353.416.368 TL alacaklı bulunduğunun tesbit edildiği, davacı vekilinin rapora karşı itirazlarının yerinde görülmediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 18.353.416.368 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak, hükme dayanak bilirkişi raporunda, takas konusu alacak kalemlerinden biri olan Jet A-1 olarak adlandırılan gümrük sahasında kalan ve tasfiyeye tabi olan yakıt bedeli kadar davalı şirketin zarara girdiği ve bunun da, takas konusu olabileceği belirtilmiş ise de, buna ilişkin gerekçe ve dayanaklar yeterli değildir. Ayrıca, davacı vekili 31.05.2002 tarihli rapora itiraz gerekçesinde, söz konusu yakıtın tasfiye işlemine tabi tutulduğunun davalı tarafça bilindiğini ve bu durumun davalı tarafça dava edildiğini, ayrıca bunun davalı şirketin ticari faaliyeti ile ilgili olduğu ve sözleşmede tekeffül edilmediğini beyan etmiştir.
Şu halde mahkemece, davacı vekilinin bu alacak kaleme ilişkin itirazının değerlendirilmesi ve bu kalemin Sözleşmenin 10 uncu maddesi kapsamında olduğunun kabul edilip edilmeyeceği konusunda bilirkişilerden itirazları karşılar nitelikte ek rapor alınmak ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmek gerekirken, bu husus yeterince aydınlatılmadan yazılı şekilde kabul edilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) No'lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) No'lu bentte yazılı nedenlerle, kararın davacı yararına BOZULMASINA, 375.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 743.304.000 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 15.01.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy