(4721 S. K. m. 8, 28, 47, 48) (2918 S. K. m. 85)
Taraflar arasında görülen davada Erzurum Asliye 2 Hukuk Mahkemesi'nce verilen 12.11.2002 tarih ve 2001/576-2002/557 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı İ. Sigorta A. Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkiline ait aracın davalıların malik sürücü ve sigortacısı bulundukları aracın çarpması sonucu hasarlandığını iddia ederek, 688.500.000 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı K. Sigorta A.Ş. vekili, hasara neden olan aracın kayıtlarda poliçesine rastlanmadığını bildirmiştir.
Davalı İ. Sigorta A.Ş. vekili, poliçenin bulunmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı M.K. hasar tutarının fahiş olduğunu, kusur iddiasının doğru bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı aracının sürücüsünün 2/8, davalı araç sürücüsünün de 6/8 oranında kusurlu oldukları, davalı i. Sigorta A.Ş. nin kasko sigortacısı olarak davacı araç sürücüsünün kusuru oranında, diğer davalıların ise işleten, sürücü ve trafik sigortacısı olarak sorumlu bulundukları gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 132.625.000 TL nin Sigorta A.Ş.den, 397.875.000 TL.nin ise diğer davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, trafik kazasından doğan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Bir davada davacı ve davalı yanın taraf ehliyetine sahip olmaları dava şartlarındandır. Taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder. Kimlerin taraf ehliyetine sahip oldukları, Medeni Kanuna göre tespit edilir. Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip her gerçek ve tüzel kişi, davada taraf olabilme ehliyetine sahiptir. Davanın taraflarından birinin taraf ehliyetine sahip olup olmadığı mahkemece kendiliğinden gözetilir. Uyuşmazlık konusu olayda, dava, Hazine vekili tarafından Erzurum Valiliği il sağlık Müdürlüğü adına açılmıştır. Ancak, il müdürlüklerinin tüzel kişilikleri bulunmamaktadır. Kaldı ki, zarara maruz kaldığı iddia edilen araç, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip Erzurum iı Özel idaresine ait bulunmaktadır. O halde, mahkemece, davacının taraf ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
2- Kabul şekline göre de, dava, zarara neden olan aracın işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı yanında zarara maruz kalan aracın trafik sigortacısı şirket aleyhine açılmıştır. Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Başka bir anlatımla, bu sigorta türüyle, işletenin KTK 'nun 85/1 'inci maddesinde hükme bağlanan sorumluluğu sigorta örtüsüne alınmaktadır. Dolayısıyla sigortalanan araçta meydana gelen zararlar, bu sigorta kapsamında değildir. Kasko sigortasında ise, sigorta ettiren ve sigortadan faydalanan kimsenin yahut fiillerinden sorumlu oldukları kimselerin kusurlu davranışlarından kaynaklanan ve motorlu araçta meydana gelen hasar ve kayıpları sigortacı ödemek yükümlülüğü altına girmektedir. O halde, mahkemece, zarara neden olan aracın trafik sigortacısı Işık Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerekirken, yazılı şekilde bu aracın kasko sigortacısıymış gibi algılanarak, zarara uğrayan aracın sürücüsünün kusuru oranında sorumlu tutulması da doğru görülmemiş, hükmün bu yönüyle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.03.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy