(818 S. K. m. 105) (6762 S. K. m. 1299/2)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 14.10.2003 tarih ve 1999/900 - 2003/976 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 08.11.2005 gününde davacı avukatı T. Türkçapar ile davalı avukatı K. Özbasan gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, dava dışı Özbekistan'da mukim Kasansay-Teleman J.V. firmasının kurmakta olduğu fabrikanın ihtiyacı olan makine ve teçhizatın temini işini müvekkilinin üstlendiğini, temin edilen makinelerin davalı şirkete taşıma rizikolarına karşı sigorta ettirildiğini, söz konusu makinelerin konteynır içinde taşındığı sırada hasarlandığının tespit edildiğini, poliçe ile teminat altına alınan zararın davalı yanca tazmin edilmediğini ileri sürerek, 329.500 USD. nin yıllık % 5 faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, poliçelerin TL üzerinden düzenlediğini, primin TL olarak ödendiğini, bu nedenle USD olarak talepte bulunulamayacağını, hasarın ambalaj yetersizliğinden kaynaklandığını, emtia içeren konteynerde hasar oluşmadığının da ambalaj yetersizliğine delalet teşkil ettiğini, poliçedeki Institüte Corap Clauss A klozu 4/4.3 ncü maddesi gereğince zararın poliçe teminatı dışında kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davalı yanın sunduğu sigorta poliçelerinin TL üzerinden düzenlendiği gibi davacı yanca sunulan poliçelerde Cleins Payable In Turkey In Turkish Lira notuna göre de hasarın TL üzerinden tazmini gerektiği, sigortalı emtianın konteynerlere yerleştirilmesinde herhangi bir uygunsuzluk bulunmadığı, zira makinelerin hasarının ambalajlarındaki bir olumsuzluktan değil, aracın, yükün teknik özelliklerine ve yol durumuna uygun bir hızla seyretmemesi sonucunda oluştuğu, nitekim makine hasarlarının taşıyıcı gövde destek ayaklarının kırılması ve bu kırılma ve koyma sonucunda makinelerin birbirine ve konteyner yan cidarlarına çarpması suretiyle meydana geldiği, sigortalı emtialardaki taşıma sırasında oluşan bu zararın 56.614.205.000.-TL tutarında belirlendiği, davacı yanın 28.04.2003 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporunda saptanan tutar dışındaki taleplerin munzam zarar olarak tazmini istenmiş ise de, davacının hükmedilecek tazminat ve faizini tahsil etmesi durumunda belirlenebilecek BK.nun 105 nci maddesinde düzenlenen munzam zararının, derhal takdir edilebilme koşulunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 56.614.205.000.-TL. nin dava tarihinden itibaren avans işlemlerinde uygulanan reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı şirketin taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına aldığı davacıyı ait emtianın hasarının ambalajının yetersizliğinden değil, taşıyıcı aracının yük, yol ve aracın teknik özelliklerine uygun biçimde seyir etmemesi sonucu oluştuğunun saptanmış olmasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinin teminatının döviz olarak verilmesine rağmen davacı yanını sunduğu poliçelerdeki Cleims Payable In Turkey In Turkish Lira kaydı ve ayrıca poliçe tanzim tarihlerindeki döviz kurunun gösterilmesinin tazminatın da poliçe tanzim tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı olarak ödenip ödenmeyeceği noktasındadır.
Dosyaya sunulu poliçe genel koşullarında hasarın ödenmesine ilişkin özel bir düzenleme bulunmamakla birlikte TTK'nun 1299/2 nci maddesine göre sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Dava konusu sigorta poliçelerinde teminatlar döviz cinsinden belirlendiğine göre tazminatın da hasar tarihi esas alınarak belirlenmelidir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda poliçe üzerinde yazılı kayda ve poliçe tanzim tarihindeki kura göre tazminat tutarı TL olarak belirlenmiş ise de Cleims Payable In Turkey In Turkish Lira ibaresi ödemenin TL olarak yapılacağına ilişkin olmakla birlikte, tazminatın poliçe tanzim tarihindeki kur üzerinden TL olarak ödeneceğine delalet etmez. Nitekim davacı yan, bilirkişi raporuna yönelik itirazında, poliçe tanzim tarihindeki döviz kurunun gösterilmesinin amacının tarafların vergi, resim ve harç yükümlülüklerinin belirlenmesine yönelik olduğunu ileri sürmüş, mahkemece bu iddia üzerinde durulmamıştır.
O halde mahkemece, poliçenin döviz bazında düzenlendiği, teminatın döviz üzerinden verildiği gözetilerek davacı yanın döviz kurunun vergi yükümlülüklerinin tespiti amacıyla poliçede gösterildiğine ilişkin itirazının değerlendirilmesi, bu amaçla gerektiğinde aralarında gümrük ve vergi uzmanının da bulunduğu bilirkişi kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 400,00 YTL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2.292.16 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 10.11.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy