(6102 S. K. m. 720, 730) (2004 S. K. m. 50)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Tarsus Asliye 2.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 25.06.2004 tarih ve 2004/104 D.İş-2004/74 D.İş sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ata Durak tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: İhtiyati haciz isteyen vekili, karşı taraftan H. Y.'ın keşidecisi, A. İnş. Malz. Ltd. Şti.nin cirantası bulundukları 24.06.2004 keşide tarihli (8.000.000.000) TL. meblağlı ve 15.07.2004 keşide tarihli (8.146.000.000) TL. meblağlı iki adet çekin arkasına 18.06.2004 tarihi itibariyle karşılıklarının bulunmadığı şerhinin yazıldığını, yapılan bu tespitin cirantalara müracaat bakımından da yeterli olup protesto keşide etmenin gerekli olmadığını ileri sürerek, karşı tarafın toplam (16.146.000.000) TL. miktarındaki mal ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, karşı taraftan H. Y.'ın adresinin Osmaniye olduğu, A. İnş. Malz. Ltd. Şti.nin de ciranta konumunda olup cirantaya protesto keşide edildiğine dair herhangi bir belge sunulmadığı gerekçesiyle, H. Y. hakkındaki talebin yetkisizlik nedeniyle, A. İnş. Malz. Ltd. Şti. hakkındaki talebin de esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati haciz isteyen vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İİK.nun 50. maddesi yollamasıyla, ihtiyati haciz kararı için yetkili mahkeme, kural olarak HUMK.nun 9-27 nci maddelerine göre belirlenir. HUMK.nun 9/2 nci maddesi uyarınca davalılar birden fazla ise, dava bunlardan birinin ikametgahı mahkemesinde açılır. Somut olayda da, davalılardan A. İnş. Malz. Ltd. Şti.nin ikametgahının Tarsus olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. O halde mahkemece, diğer davalı H. Y. yönünden de mahkemenin yetkili olduğu kabul edilerek sonucuna göre hüküm kurulmak gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.
2- TTK.nun 730/son maddesi uyarınca kanun koyucu, çekte protesto yerine geçecek iki imkan daha tanımıştır. Buna göre hamil, TTK.nun 720/2 ve 3 ncü maddeleri uyarınca ibraz süresi içinde karşılıksız şerhi yazdırmak suretiyle cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarını kullanabilir. Somut olayda da, kanunun tanıdığı bu açık imkanı kullanan davacı, tarihli karşılıksız şerhi koydurarak protesto yerine geçecek bir işlem yapmış bulunmaktadır. O halde mahkemece, davacının ihtiyati haciz talebinin yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda değerlendirilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, davalı A. İnş. Malz. Ltd. Şti. yönünden de yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın ihtiyati haciz isteyen yararına bozulmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.07.2005 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy