(818 S. K. m. 18, 19)
Taraflar arasında görülen davada Malatya Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 22.05.2003 tarih ve 1999/718 - 2003/375 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi D. Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalıya devir edilen Anadolu bankası arasında akdedilen emeklilik geliri sözleşmesi gereğince 7 yıl boyunca aylık 150 DM ödeme yaptığını, halen ödenen miktarın; paranın değer kaybetmesi nedeniyle oldukça düşük kaldığını ileri sürerek, sözleşmenin günün koşullarına göre uyarlanmasını ve aylık gelirin 50.000.000 TL olarak tespitini ve son bir yıla ilişkin maaşların toplu halde ödenmesini talep ve dava etmiş, 10.03.2003 tarihli ıslah dilekçesi ile de, aylık emeklilik gelirinin 137.490.866 TL.sına yükseltilmesini ve dava tarihine kadar birikmiş 3.871.413.181 TL.sının davalıdan tahsilini talep ve etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından davanın kısmen kabulü ile aylık gelirin dava tarihi itibariyle aylık 137.490.866 TL olarak tespitine, sair taleplerin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Taraflar arasındaki uyuşmazlık özel hukuk alanında düzenlenen Ömür Boyu Gelir Sözleşmesi ile davacıya bağlanan aylık gelirin uyarlanması isteminden kaynaklanmaktadır.
Sözleşme serbestisinin geçerli olduğu hukuk sistemlerinde, sözleşmeye aynen uyulması (Paeta Sund Servanda) ilkesi hakim olup, ancak sözleşmenin düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan durum ve koşullardaki olağanüstü değişiklikler nedeniyle tarafların sözleşme ile yükümlendikleri edimler arasındaki dengenin aşırı ölçüde bozulmuş olması gibi genel ve objektif koşulların gerçekleşmiş olması halinde hakimin sözleşmeye müdahalesi ile (Clausula Rebus Sic Stantibus) sözleşmenin yeni koşullara uydurulması imkanı doğabilecektir. Böyle bir davada sözleşmenin uyarlanmasına karar verebilmek için hüküm tarihinde dahi sözleşmenin ayakta kalması zorunludur. Dava konusu olayda ise, temyiz dilekçesine ekli davalı bankanın devir edildiği T.C. Ziraat Bankası yönetim kurulunun 14.11.2001 tarihli kararına dayanılarak, Tasfiye halindeki T. Emlak Bankası A.Ş. Tasfiye kurulu tarafından verilen 28.12.2001 tarihli karar ile dava aşamasında sözleşmenin fesih yolu ile ortadan kaldırıldığı ileri sürülmüştür. O halde mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek somut olayda uyarlama koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2- Dahili davalı Ziraat Bankası vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Emlak Bankasının Ziraat Bankasına devrine ilişkin protokolde Emeklilik Geliri Sözleşmelerinin devir kapsamına alınmayıp Emlak Bankası üzerinde bırakılmasına karar verildiği dosya kapsamından anlaşılmakla, Ziraat Bankasının karar başlığında Emlak Bankasına izafeten davalı olarak gösterilmesinin bu bankayı davada taraf haline getirmeyeceği, bir başka anlatımla davalı tarafın Emlak Bankası A.Ş. olmasına göre, Ziraat Bankası vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Emlak Bankası A;Ş.vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle dahili davalı Ziraat Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle, bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 4743 sayılı Yasa'nın 6 ncı maddesinin B/4 bendi gereğince, davalı banka yargı harçlarından muaf olduğundan, harç alınmasına mahal olmadığına, 08.11.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy