(6762 S. K. m. 330, 342, 381) (1086 S. K. m. 74, 75)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 04.03.2004 tarih ve 2003/1407-2004/131 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılardan Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. ve Toros Gübre ve Zirai İlaç Pazarlama A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 08.11.2005 günde davacı avukatı Sibel Başkan ile davalılardan Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. ve Toros Gübre Zirai İlaç Pazarlama A.Ş. avukatı Mehmet Gün gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkili Hazera Holding International B.V. ile ilk iki davalının diğer davalı Hazera Toros A.Ş.nin ortakları olduklarını, birlikte ortak olunan bu şirketin (Hazera Toros A.Ş.) davalılardan Toros Gübre Pazarlama A.Ş.nden olan alacağını Toros Gübre Endüstri A.Ş.ne olan borcuna yaptığı virmanla takas-mahsup suretiyle ödemesi nedeniyle borçlusu olduğu krediyi ödememesinden dolayı kredi sözleşmesinin kefili olan davacılardan Hazera Genetics Ltd. Şti.nin bu borcu ödemek zorunda kaldığını, takas-mahsup işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, iptalini ve Toros Gübre Pazarlama A.Ş.nin Hazera Toros A.Ş.ne olan (620.000) USD borcun devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan Toros Gübre Endüstri A.Ş. ve Toros Pazarlama A.Ş. vekilleri, Hazera-Toros Hissedarlar Sözleşmesi ile Zürih Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nce tahkim yolu ile uyuşmazlığın çözümü gerektiğini, davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, takas-mahsup işlemlerinin yasaya uygun olduğunu savunmuştur.
Mahkemece davacı Hazera Toros A.Ş.genel müdürlüğünün takas bildirimini kabule ilişkin kararının hükümsüz sayılmasına ilişkin verilen karar, davalılardan Toros Gübre A.Ş. ve Toros Gübre Paz. A.Ş. vekilinin temyizi üzerine Dairemizce usulden bozulmuş olup, bozmaya uyularak reddi hakim isteminin heyetçe reddinden sonra tahkim itirazının yerinde olmadığı, davalılardan Hazera Toros A.Ş. ortağı olmayan davacılardan Hazera Genetics Ltd. Şti.nin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, BK.nun 162 ve 163 ncü maddeleri uyarınca alacaklı borçlunun rızası olmaksızın yazılı olması koşulu ile alacağını başkasına temlik edebileceği, aynı Yasanın 118 nci maddesi hükmünce takas bildirmesinin geçerli olması için edimlerin aynı türden olması, aynı amaç için kullanılabilmesi, takası öne sürenin alacağının istenebilir olması ve kimseye karşı edimini talep edebilir olmasının gerektiği, ancak takas olunabilecek alacağın mevcut olmadığını, takasın kabul edilemeyeceğini ileri sürerek, bu yönde tasarrufta bulunmak ve dava açma hakkının A.Ş. tüzel kişiliğinin yönetim organını yetkisinde olduğu, bu bakımdan Hazera Toros A.Ş.nin böyle bir işleminden dolayı davacıların aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığı, davacılardan Hazera Hold.B.V.nin ortağı bulunduğu davalı Hazera Toros A.Ş. yönetim organının karar ve işlemlerimi dava edebileceği, davalılardan Toros Gübre Paz. A.Ş.nin takas bildirim hakkında Toros A.Ş. yönetim kurulunca TTK. nun 330 ncu maddesi hükümlerine ve Ana sözleşmeye uygun olarak alınmış bir karar bulunmadığı Hazera Toros A.Ş. genel müdürünün takas bildiriminin kabulü işleminden dolayı davacı paydaşın zarar gördüğü ve hükümsüzlüğünü dava edebileceği bu tür davalarda TTK. nun 381 nci maddesince öngörülen süre ve diğer koşulların aranmayacağı, şirket genel müdürünün TTK. nun 342 nci maddesi uyarınca yaptığı batıl işlemden sorumlu olduğu gerekçesiyle davacılardan Hazera Holding B.V.nin davalılardan Hazera Toros A.Ş. hakkındaki davasının kabulü ile Hazera Toros A.Ş. genel müdürünün takas bildiriminin kabulü işleminin hükümsüzlüğüne ve şirket yönetim kurulunca bu yönde yetki verilmesine ilişkin geçerli bir kararının bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. ve Toros Gübre ve Zirai İlaç Pazarlama A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava dilekçesindeki iki temel sonuç istem kaleminden davalılar arasındaki takas-mahsup işleminin iptalinin, dava hakkı varit görülen davacılardan Hazera Holding İnternational B.V.nin ortağı bulunduğu davalılardan Hazera Toros Tohumculuk A.Ş. genel müdürünün TTK. nun 330 ve 342 nci maddelerine aykırı görülen takas bildiriminin hükümsüz sayılması yolunda hüküm kurulması ile öz olarak sağlandığı, hakkındaki dava reddedilen alacağın temliki işlemi tarafı olan diğer davalılar bakımından davalı Hazera Toros Tohumculuk A.Ş.nin alacağının devam ettiğinin tespitine ilişkin ikinci istem kalemi hakkında ayrıca bir karar verilmemesinin doğal bulunması karşısında HUMK. nun 74 ve 75 nci maddelerine aykırılıktan söz edilemeyeceği, tahkim şartının davacılardan Hazera Genetics Ltd. Şti. ile davalılardan Toros Endüstrisi A.Ş. arasındaki ortaklık sözleşmesinden doğabilecek uyuşmazlıklarla ilgili olarak kararlaştırılması nedeniyle böyle bir uyuşmazlığı içermemesine, Beyoğlu Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nin 07.03.2002 tarih ve 2002/27 sayılı ihtiyati tedbir kararı ile sonradan açılan eldeki davanın, esasını çözüme bağlar biçimde tedbir kararı verilmesi usule uygun değil ise de, bu tedbir kararının nihai hükümle uyumlu değişiklikle devamına karar verilmesinden bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılardan Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. ve Toros Gübre ve Zirai İlaç Pazarlama A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılardan Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. ve Toros Gübre ve Zirai İlaç Pazarlama A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, takdir edilen 400.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin temyiz eden davalılardan alınarak davacı Hazera Holding İnternational B.V.ye verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.10 YTL. temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 10.11.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy