(CMR. m. 25, 27) (6762 S. K. m. 1301)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 02.03.2004 tarih ve 2003/422-2004/172 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ramazan Özcan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin nakliyat sigortası ile sigortaladığı elektrikli fırınların, Türkiye'den Fransa'ya davalı taşıyıcılara ait araç ile taşınması sonrasında, varma yerinde alıcısına 157 kutu emtianın hasarlı teslim edildiğini ve bu nedenle müvekkilince sigortalısına hasar bedeli olarak 2.691.075.000.TL ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın reeskont faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Bedir Nakliyat Ltd. Şti., süresinde ekspertiz yapılmadığını, sovtaj değerinin düşük hesaplandığını ve hasarın iç ambalaj hatasından kaynaklanma olasılığının yüksek olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı Çobanlar Nakliyat Ltd. Şti., emtianın yalnızca ambalajının hasarlandığını, hasar miktarının fahiş olduğunu ve sovtaj değerinin düşük hesaplandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalıların tam kusurlu ve hasardan sorumlu oldukları, faturaya göre zararın 2.691.000.000.TL olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile anılan meblağın ödeme tarihi 31.10.2002'den itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.
1- Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki iki bent dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, taşıma sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat alacağının, TTK'nun 1301 nci maddesi hükmü uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 25 nci madde hükmünde, hasar halinde tazminatın hesaplanma esasları düzenlenmiş olup, taşıma konusu emtianın bir kısmının tamamen ve bir kısmının da kısmen hasarlandığı da çekişmesizdir. Bu düzenlemeler çerçevesinde, hükme esas bilirkişi raporunda, tamamen hasarlandığı belirlenen 38 adet kolide bulunan emtianın sovtaj değerinin hesaplanmamış olması doğru görülmemiş olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Öte yandan CMR Konvansiyonu'nun 27/1 nci bent hükmünde, hak sahibinin ödeme talebinin yazılı olarak taşıyıcıya gönderildiği tarihten, böyle bir talepte bulunulmamış ise, dava tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedileceği öngörülmüştür. Bu madde hükmü temerrüt faizini düzenlediğine göre, talebin gönderildiği tarihten anlaşılması gereken tarih, talebin ulaştığı tarihtir. Dairemiz'in uygulaması da bu yöndedir. (Dairemiz' in 25.11.1999, 8068 - 9566 Sayılı ilamı) Somut olayda, davacı sigorta şirketinin, dava tarihinden önce ihtarname keşide ederek, davalılardan birinden ödeme talebinde bulunmuş ise de dosya içerisinde ihtarnamenin tebliğine ilişkin bir belge bulunmamaktadır. Diğer davalı bakımından ise böyle bir ihtarnameye de rastlanmamıştır. Ancak mahkemece, istem gibi davacının, sigortalısına yaptığı ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmiştir.
Bu durumda mahkemece, davalılara ihtarname göndermiş ise bunların tebliğini kanıtlaması için davacı tarafa süre verilmesi, tebliğ kanıtlandığında bu tarihten, aksi halde dava tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken, açıklanan düzenleme üzerinde durulmadan, ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi de doğru görülmemiş ve bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, diğer bentlerde açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, ayrı ayrı davalılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 13.10.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy